پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 27 107 2025 06 22 Criteria for Measuring "Mystical Perceptions" in the Mystical System of Imam Khomeini معیارهای سنجش «دریافت‌های عارفانه» در منظومه عرفانی امام خمینی (ره) 97 122 225219 10.22034/matin.2022.339726.2040 FA اصغر نوروزی استادیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران. الیاس نجاری دکتری عرفان اسلامی و اندیشه‌ امام خمینی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران . Journal Article 2023 05 10 Assessing the truth and falsehood of propositions presented in any science and providing criteria and standards for measurement is one of the important concerns of scientists in various fields. In the science of mysticism, this concern exists for all mystical propositions, especially intuitive ones. Like other sciences, mysticism needs a standard and law to understand the truth and falsehood of propositions and perceptions based on intuition – which is the most important source of knowing the truths of the universe after revelation – so that the mystic can, with these standards and criteria, determine the certainty of his revelations, observations, and visions. Since every non-infallible human is prone to error in knowledge, mystics have provided criteria and standards such as conformity with the Qur'an and Hadith to validate mystical propositions and the reality of their experiences and to distinguish divine inspirations from satanic ones. In this research, using a descriptive-analytical method and library tools, the criteria for the truth and falsehood of mystical perceptions from Imam Khomeini's perspective will be extracted and examined. He mentioned four criteria for distinguishing the perceptions of non-infallible humans: 1. The Greater Criterion (the Qur'an); 2. The Lesser Criterion (the Infallibles (AS)); 3. The Mystic Himself; 4. The Perfect Guide. سنجش درستی و نادرستی گزاره‌های مطرح‌شده در هر علم و ارائه ملاک‌ها و معیارهایی برای سنجه، از دغدغه‌های مهم دانشمندان علوم مختلف است. در علم عرفان، این دغدغه در همۀ گزاره‌های عرفانی، به‌ویژه در گزاره‌های شهودی وجود داشته است، عرفان نیز همانند سایر علوم، برای فهم صدق و خطای گزاره‌ها و دریافت‌های مبتنی بر شهود که مهم‌ترین منبع شناخت حقایق عالم بعد از وحی است، به میزان و قانون نیاز دارد تا عارف با این موازین و معیارها، یقینی بودن مکاشفات، مشهودات و معاینات خود را تشخیص دهد. از آنجا که هر انسان غیر معصوم، در معرض خطای در معرفت قرار دارد، عرفا برای حقانیت گزاره‌های عرفانی و واقعیت تجارب آن و تفکیک القای شیطانی از رحمانی، معیارها و ملاک‌هایی همچون مطابقت با قرآن و حدیث را ارائه کرده‌اند. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای، معیارهای صدق و کذب دریافت‌های عرفانی از منظر امام خمینی استخراج و مورد بررسی قرار خواهد گرفت. ایشان برای تمییز دریافت‌های انسان‌های غیر معصوم چهار معیار ذکر کرده‌اند:1. میزان اکبر (قرآن)؛ 2. میزان صغرا (معصومین (ع))؛ 3. خودِ عارف؛ 4. استاد کامل.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_225219_280ba597d9bea40ebe2ba62c51e79526.pdf