پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 27 109 2025 12 22 Relationship between the Components of the Islamic Revolution Discourse and Religious Democracy with Political Development رابطه مؤلفه‌های گفتمان انقلاب اسلامی و مردم‌سالاری دینی با توسعه سیاسی 151 181 231256 10.22034/matin.2025.486693.2318 FA سید قاسم موسوی فرد دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی سیاسی، گروه جامعه‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. منوچهر پهلوان استادیار گروه جامعه‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. علی رحمانی فیروزجاء دانشیار گروه جامعه شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. Journal Article 2024 12 19 Revolutions, due to their founding nature, seek to establish a new political order. The Islamic Revolution of Iran, by presenting a new discourse, also tried to present an alternative model for political development based on religious democracy. The main question of this research is how the central components of the Islamic Revolution discourse can be effective in shaping and strengthening political development? The importance of this study stems from the fact that religious democracy, as a newly emerging model, needs to strengthen its theoretical and analytical support to demonstrate its effectiveness in comparison with common Western models. This research was conducted using a descriptive-analytical method and relying on documentary sources and scientific texts. The most prominent components of the Islamic Revolution discourse are: monotheism and divine sovereignty, freedom-seeking, justice-seeking, fighting against arrogance and tyranny, and the revival of religious values. While these components are distinct from Western liberalism, they have a clear link with religious democracy and are manifested in the form of Alawite Shiism, the principle of Velayat-e-Faqih, and Islamic laws. Based on the findings of this research, there is a deep relationship and connection between the discourse of the Islamic Revolution and religious democracy on the one hand and political development in its modern sense on the other. Practical attention to this relationship can provide the necessary capacities to guide political development, increase the commitment of government institutions to accountability and responsibility, and provide a sustainable model for the advancement of the Islamic world. انقلاب‌ها به دلیل ماهیت تأسیسی خود، در پی استقرار نظم سیاسی جدیدی هستند. انقلاب اسلامی ایران نیز با ارائه گفتمانی نوین، کوشید الگویی بدیل برای توسعه سیاسی مبتنی بر مردم‌سالاری دینی ارائه دهد. پرسش اصلی این تحقیق آن است که مؤلفه‌های محوری گفتمان انقلاب اسلامی چگونه می‌توانند در شکل‌دهی و تقویت توسعه سیاسی مؤثر باشند؟ اهمیت این بررسی ازآنجا ناشی می‌شود که مردم‌سالاری دینی به‌عنوان یک الگوی نوپدید، نیازمند تقویت پشتوانه نظری و تحلیلی برای نشان دادن کارآمدی خود در مقایسه با مدل‌های رایج غربی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه‌بر منابع اسنادی و متون علمی انجام‌شده است. برجسته‌ترین مؤلفه‌های گفتمان انقلاب اسلامی عبارتند از: توحید و حاکمیت الهی، آزادی‌خواهی، عدالت‌طلبی، مبارزه با استکبار و استبداد و احیای ارزش‌های دینی. این مؤلفه‌ها در عین تمایز از لیبرالیسم غربی، با مردم‌سالاری دینی پیوندی روشن دارند و در قالب تشیع علوی، اصل ولایت‌فقیه و قوانین اسلامی تجلی‌یافته‌اند. بر اساس یافته‌های این تحقیق، بین گفتمان انقلاب اسلامی و مردم‌سالاری دینی از یک‌سو و توسعه سیاسی به مفهوم مدرن آن از سوی دیگر، نسبت و پیوند عمیقی وجود دارد. توجه عملی به این رابطه می‌تواند ظرفیت‌های لازم را برای هدایت توسعه سیاسی فراهم کند، تعهد نهادهای حکومتی به پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری را افزایش دهد و الگویی پایدار برای تعالی جهان اسلام ارائه نماید.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_231256_bc7db65b32ca4ac8afa68783c4bb9597.pdf