پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 19 74 2017 05 22 Imam Khomeini’s Innovations in Principle of No Harm and Its Similarity with Abuse of Rights in Civil Liability نوآوری‌های امام خمینی(س) در قاعدة لاضرر و شباهت آن با سوء استفاده از حق در مسئولیت مدنی 47 56 48530 FA سعید سیدحسینی استادیار و مدیر گروه فقه و حقوق اسلامی دانشگاه شاهد،تهران، ایران Journal Article 2016 04 08 The “principle of no harm” is one of the most important and widely used jurisdictional terms that, given its origin, has long been used by the revered Shia and Sunni jurists. However, the way it has been used and the inclusiveness of this principle are two areas of discord among the jurists. Imam Khomeini has reviewed this prophetic principle in quite an innovative way with a different approach to find a different connotation for this narration, according to which, the principle of no harm embraces all material and immaterial damages. Moreover, it is an indication of the initial rule along with other preliminary rules and in no contradiction with any rule except the rule on principle of monarchy. This understanding is in perfect accord with the expressions of the jurists on the abuse of rights in civil liability that has been largely covered in discussions on civil liability and confines the scope of fulfilling the rights. <strong><em>:</em></strong><em> از مهم‌ترین و پر کاربردترین قواعد فقهیه، قاعدة «لاضرر» است که با توجه به منشأ روایی آن، از دیرباز مورد توجه و استفادة فقهای عظام شیعه و سنی بوده است. اما نحوة استفاده و دایرة شمول این قاعده مورد اختلاف فقیهان است. امام راحل با دقت نظری بدیع و با نگرشی متفاوت با سایر فقیهان به روایت نبوی نگریسته و به استنباطی متفاوت دست یافته است که بر اساس آن، حدیث لا ضرر شامل خسارت‌های مادی و معنوی و بیانگر حکم اولیه‌ای در عرض سایر احکام اولیه است و در تعارض با هیچ حکمی جز حکم قاعدة سلطنت نیست.</em> <em>این استنباط شباهت کاملی با بیان حقوقدانان دربارة نظریة سوء استفاده از حق دارد که در مباحث مسئولیت مدنی ابراز شده و محدود کنندة دایره اِعمال حق است.</em> https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_48530_d7e2dee2a1f95e5379593c4d2dbc3213.pdf