پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 5 21 2004 02 20 Interaction Between Religion and Democracy in Political Thought of Ayatollah Taleqani تعامل دین و دموکراسی در اندیشة سیاسی آیت الله طالقانی 129 173 66269 FA علیرضا ملایی توانی 1. عضو هیأت علمی گروه تاریخ انقلاب اسلامی پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی. Journal Article 2002 12 07 The present article is an attempt to study relations between Islam and democracy in the thought of Ayatollah Seyed Mahmoud Taleqani. In the first place the principles of the rule of people in his viewpoints is analyzed and then the concept of Islamic Republic in his thought is discussed. Attempts will be made to study his doctrine a democratic government on the basis of religion as well as his viewpoints about council and freedom as the main pillars of his political thought. It should be mentioned that due to his premature death, Ayatollah Taleqani could not intellectually contribute to the establishment of the Islamic system in a practical manner. Therefore the rapid changes and intellectual-political crises of the post-revolution era entailed that the Islamic system under the leadership of Imam Khomeini takes a different course which may have been eventually different from some approaches of Ayatollah Taleqani – which belonged only to a short period after the victory of the revolution. Since the main objective of this article is to study the viewpoints of Ayatollah Taleqani, we are not going to refer to those differences. این مقاله با استناد به آثار و گفتار آیت الله طالقانی می‌کوشد تا پیوند میان اسلام و دموکراسی را در اندیشه‌های سیاسی ایشان نمایان سازد. لذا ابتدا به بررسی مبانی حاکمیت مردم نزد ایشان می‌پردازد و با ارزیابی نظریة «جمهوری اسلامی» در افکار طالقانی به جستجوی آموزه‌های حاکمیت دموکراتیک مبتنی بر دین در آرا ایشان برمی‌آید و سرانجام مسأله «شورا» و «آزادی» را به عنوان ارکان اصلی تفکر سیاسی ایشان از زوایای گوناگون به بحث می‌گذارد و در پایان یک ارزیابی منتقدانه از تعامل دین و دموکراسی در اندیشة ایشان به‌دست می‌دهد. البته توجه به این نکتة مهم ضروری است که رحلت زود هنگام آیت الله طالقانی به او مجال نداد تا آرا و اندیشه‌های خود را در عرصة عمل و در مرحلة استقرار نظام جمهوری اسلامی بیازماید. به همین دلیل تحولات سریع و بحرانهای گستردة سیاسی ــ فکری پس از انقلاب اقتضا می‌کرد که نظام اسلامی تحت رهبری امام خمینی در مسیر دیگری ره بپوید که ممکن است نهایتاً با برخی نگرشهای طالقانی ــ که صرفاً مربوط به دورة خاص و کوتاه پس از انقلاب است ــ مغایرتهایی داشته باشد. از آنجا که هدف این مقاله بررسی اندیشة سیاسی طالقانی است به این مغایرتها اشاره‌ای نمی‌کند و پیشاپیش خوانندگان این مقاله را نسبت به آن نکات هشدار می‌دهد.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_66269_89557533cf4fa9fd9cd31c7f3c99d89c.pdf