پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 57 2013 02 19 Choice of Setting Condition in Marriage Contract from jurisprudential - legal Perspective with Special Reference to Imam Khomeini’s Approach بررسی خیار شرط در عقد ازدواج از دیدگاه فقهی ـ حقوقی با رویکردی بر نظر امام خمینی(س) 1 18 61064 FA سید محمد موسوی بجنوردی استاد گروه فقه و مبانی حقوق و مدیر گروه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی (تربیت معلم) زهرا عمارتی دانشجوی دکترای فقه و حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی. Journal Article 2012 04 13 The present paper is an attempt to verify the correctness or incorrectness of setting conditions in a marriage contract. In the first place, the concept of choice of condition, its duration, the document of choice of condition and necessity of lack of incompatibility of condition with the Book and tradition are discussed. Also the jurisprudential and legal viewpoints about choice of condition in marriage contract are discussed. The viewpoints of the jurisprudents, the civil code and the viewpoints of jurists are also discussed <span style="font-family: 'B Zar'; font-size: 11pt; mso-ansi-font-size: 10.0pt; mso-ascii-font-family: 'Arial Rounded MT Bold'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Arial Rounded MT Bold'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;" lang="AR-SA" dir="RTL">:<span style="font-family: 'B Zar'; font-size: 10pt; mso-ascii-font-family: 'Arial Rounded MT Bold'; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Arial Rounded MT Bold'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;" lang="AR-SA" dir="RTL"> این نوشتار پیرامون صحت یا عدم صحت شرط خیار در عقد ازدواج است و ابتدا به صورت کلی اصطلاح خیار شرط، مدتدار بودن آن، مدرک خیار شرط، لزوم عدم مخالفت شرط با کتاب و سنت و مقتضای ذات عقد وعدم اختصاص آن به بیع را مطرح میکند و در ادامه در دو مبحث به بررسی دیدگاه‌های فقهی و حقوقی در مورد شرط خیار در نکاح میپردازد. در راستای انجام این پژوهش آرای فقها در کتب مختلف فقهی و نیز نظر قانون مدنی و دیدگاه حقوقدانان در شرح مواد آن مد نظر قرار گرفته است.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61064_cefb4b45542b2c02118250c369e627e1.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 57 2013 02 19 A Study of Shar’iyeh Truth on the Basis of Imam Khomeini’s Viewpoints بررسی حقیقت شرعیه با رویکردی بر نظر امام خمینی(س) 19 60 61066 FA سید حسن خمینی تولیت مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) و رئیس هیأت امنای پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی رشید داودی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه آزاد قم و دانش آموخته خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم. Journal Article 2012 10 17 Concepts such as salat (daily prayers) and zakat (alms tax), in case of stabilization of condition, had become truth in shar’iyeh meaning and even they were so during the time of the caliphs. In other words, in case of stabilization of condition in their time, their moteshar’iyeh truth was proved. But the question is whether these words or concepts were truth or other forms during the time of the holy Prophet (PBUH). There are seven approaches to the question, i.e. whether it is shar’iyeh or moteshar’iyeh truth. The issue also needs an elaboration on proving of shar’iyeh truth in absolute term or lack of its proving in absolute term with regard to words frequently used in their non-usual meanings in the words of the holy Prophet (PBUH). It is assumed that the holy Prophet (PBUH) used them to create new meaning. There are five approaches to absolute proving and lack of absolute proving. Attempts have been made to clarify these approaches and their argumentations. It is argued that all five approaches all applicable to shar’i concepts, but each concept must be studied separately. Also the usefulness of unusefulness of having shari’yeh truth has been discussed الفاظی مانند صلات و زکات و... در عصر امیرمؤمنان(ع) ــ در صورت اثبات وضع ــ در معانی شرعیه حقیقت شده بودند و حتی در عصر خلفا هم می‌توان همین ادعا را داشت؛ یعنی در صورت اثبات وضع در زمان ایشان، حقیقت متشرعیه ثابت می‌شود. اما محل نزاع در این است که این الفاظ در عصر پیامبر اکرم (ص) و لسان ایشان آیا حقیقت بود یا مجاز با قرینه یا به نحوی دیگر؟ در این زمینه پس از تببین مسأله و روشن شدن محل نزاع ــ که در ثبوت و عدم ثبوت حقیقت شرعیه است نه متشرعیه ــ هفت قول مطرح می‌شود و در نهایت بحث منتهی می‌شود به ثبوت مطلق یا عدم ثبوت مطلق «حقیقت شرعیه» در الفاظی که «کثیرة الاستعمال در معنای غیر عرفی» در لسان پیامبر اسلام(ص) بوده‌اند. به گونه‌ای که ما احتمال می‌دهیم پیامبر اسلام(ص) آنها را برای معانی جدید وضع کرده باشند. در همین قول به ثبوت مطلق و عدم ثبوت مطلق پنج قول رئیسه مطرح است، در این نوشتار پس از تبیین این اقوال به ادله آن پرداخته می‌شود و پس از واکاوی دقیق در این مورد، بیان خواهد شد که هر پنج قول در مورد لغات شرعی ممکن است، و هر لغت باید به طور مجزی بررسی گردد. در خاتمه بحث، ثمره داشتن یا نداشتن حقیقت شرعیه مطرح می‌شود. و ادله قائلین به ثمره داشتن، و قائلین به عدم ثمره مورد تحقیق قرار می‌گیرد و بیان خواهد شد که هر فرضی که در بررسی لغت به آن رسیدیم، حکمی‌دارد که باید متّبَع باشد.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61066_1fd515d3e521700e8f8298b6fa0ad9a0.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 57 2013 02 19 Rereading of the Rule of Rejection of Way with Emphasis on Imam Khomeini’s Thought بازخوانی قاعده نفی سبیل با رویکردی به اندیشه‌های امام خمینی(س) 61 86 61268 FA مجید رضایی عضو هیأت علمی دانشگاه مفید قم. سید محمد علی هاشمی پژوهشگر حوزه علمیه قم و دانشجوی کارشناسی ارشد معارف قرآن دانشگاه مفید. Journal Article 2012 12 14 The rule of Rejection of Way is among important jurisprudential rules, which, according to dominant jurisprudential approaches, is based on the Quranic verses, authentic traditions and consensus. In many cases, jurisprudents consider this rule as a base of inference of Sharia decrees. According to this rule, any act that may pave the way for the domination of infidels over believers is impermissible (haram). According to this rule, any agreement, contract, transaction or pact that may lead to the superiority of the infidels over the believers is not legally valid. This paper is an attempt to study the concept and content of the rule of Rejection of Way, its jurisprudential status and documentations in the light of jurisprudential viewpoints of Imam Khomeini. Also the secondary rules based on this rule have been analyzed. The most important argumentative document of this rule is the rule of understanding of reason. The content of this rule which is definitely compatible with the two elements of Islamic dignity and independence are understood by reason and its conception leads to its confirmation. Hence the main concern of the present paper is to lay emphasis on the requirement of understanding of reason. Other issues discussed in this paper include the relationship between the rule of rejection of way and other arguments, the source of determination of referents of domination, the idea of rejection of way and life in today’s world and finally rejection of way and economic independence (necessity of national production and resistance economy) within the framework of Imam Khomeini’s thought. قاعده نفی سبیل از قواعد مهم فقهى است که در نگاه مشهور فقها مستند به آیات قرآن، اخبار مستفیض و اجماع است. فقها در موارد بسیاری این قاعده را مبناى استنباط احکام شرعی قرار داده‌اند. براساس مفاد این قاعده هرعملى که منجر شود کفار راهى براى سلطه و ولایت بر مؤمنان پیدا کنند حراماست. به مقتضاى این قاعده هر عقد و پیمان و هر معامله، ایقاع و قراردادى که موجب علو و برتریکفار بر مؤمنانشود اعتبار حقوقى ندارد. در این مقاله به بحث از مفهوم و مفاد قاعده نفی سبیل، موقعیت فقهی و مستندات آن در آیینه آرای فقهی و اصولی و اندیشههای سیاسی و اجتماعی امام خمینی پرداخته شده و در نهایت برخی از فروع فقهی مبتنی بر این قاعدهتطبیق وتحلیل شده است. همچنین ضمن بحث از مستندات این قاعده مهم‌ترین مستند دلالی قابل اعتنای این قاعده درک عقل دانسته شده و تأکید می‌‌شود که مفاد این قاعده که تلازم حتمی با دو عنصر عزت و استقلال اسلامی دارد مورد درک عقل است و تصورش تصدیق را به همراه دارد. تأکید بر توجه به اقتضای درک عقل در استناد به این قاعده و تفریع و تطبیق قاعده از دغدغههای نویسندگان این مقاله است. «رابطه ادله نفی سبیل با دیگر ادله»، «مرجع تعیین مصداق سلطه»، «اندیشه نفی سبیل و زندگی در جهان امروز» و «نفی سبیل و استقلال اقتصادی (ضرورت استفاده از تولید ملی و راهکار اقتصاد مقاومتی)» از دیگر مباحثی است که در چهارچوب اندیشه امام به آن پرداخته میشود.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61268_95e81a0bb2b71ef415a6c9d2ee68d6a7.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 57 2013 03 18 A Critical-Analytical Reflection on the Theoretical Basis of Pending Contract with Special Reference to Imam Khomeini’s Approach تأملی انتقادی ـ تحلیلی بر مبانی نظری عقد تعلیقی با رویکردی بر نظر امام خمینی(س) 87 101 61403 FA محمد روشن عضو هیأت علمی دانشگاه شهیدبهشتی سعید کرمی .دانشجوی دکترای فقه و حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی Journal Article 2012 12 14 There are two major approaches among jurisprudents to pending contract. Some consider it valid and some invalid. Both rely on rational and jurisprudential reasons in their arguments. The opponents of the validity of pending contract rely on consensus as the most important reason. The advocates of the validity of pending contract, mainly contemporary jurisprudents including Imam Khomeini, while rejecting consensus, challenge tanjis in contract. Among the jurists, the predominant approach belongs to the advocates of the validity of pending contract while invalidity of pending contract according to them refers exclusively to those mentioned in the civil code such as Articles 1068 and 699. In critical approach to the theory of suspension in forging and in basis, it is argued that suspension in forging is fundamentally baseless because in suspension in forging the contract is not formed to talk about its validity or invalidity. In fact validity or invalidity belongs to the situational decrees which require an external subject. On the other hand, it is argued that contracts and transactions are not canonical truth and the sharia, except in few cases, does not interfere in the precept of the rational and the issue belongs to the commonsense and is valid. درخصوص عقد معلق میان فقها دو دیدگاه مطرح گردیده است. عده‌ای آن‌را صحیح و عده‌ای آن را باطل اعلام کرده‌اند. هریک نیز برای اثبات حقانیت و صحت دیدگاه خود به دلایل عقلی و شرعی تمسک نموده‌اند. مخا‌لفین صحت عقد تعلیقی، به اجماع به عنوان مهم‌ترین دلیل خود تمسک کرده‌اند. موافقین صحت عقد تعلیقی نیز ـ که عمدتاً از فقهای متأخر و معاصرند ـ نظیر امام خمینی، ضمن رد اجماع، اعتبار تنجیز در عقد را به چالش کشیده‌اند. در بین حقوقدانان نظریه غالب صحت عقود تعلیقی است و تعلیق باطل را صرفاً در موارد مصرح در قانون نظیر مواد 1068 و 699 قانون مدنی می‌دانند. در نگاهی انتقادی به نظریه تعلیق در انشا و منشأ می‌توان افزود که تعلیق در انشا اساساً بی‌مبناست، چرا که در تعلیق در انشا هیچ‌گاه ساختمان عقد شکل نمی‌گیرد تا بتوان بر صحت یا بطلان آن نظر داد؛ زیرا صحت و بطلان در زمره احکام وضعیه است و لازمه احکام وضعیه وجود یک موضوع خارجی است و از آنجایی که در تعلیق در انشا هویت عقد شکل نگرفته نمی‌توان از این جهت درباره صحت یا عدم صحت آن نظر داد. از دیگر سومی‌توان اظهار داشت که عقود و معاملات حقیقت شرعیه نیستند و شرع جز در چند مورد خاص دخالتی در سیره عقلا نداشته و مسأله کاملاً عرفی و معتبر است.

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 57 2013 03 18 Intuitional Unity in Viewpoint of Imam Khomeini توحید شهودی از منظر امام خمینی(س) 103 124 61404 FA فاطمه طباطبایی عضو هیأت علمی گروه عرفان اسلامی پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی مرضیه شریعتی فارغ‌التحصیل دکترای عرفان اسلامی از پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی Journal Article 2012 12 21 The most important pillar of achieving unity in the viewpoint of mystics is mystical intuition. They argue that the distance between human being and other phenomena is eliminated in intuitional awareness and the truths manifest themselves to the mystic in present form. While according to philosophers, unity is achieved through existence. And for the mystics this is achieved through intuition. The explanation of the principle of uniting intuition underlines the status of unity in the circle of ascension and descension. Existence and multiplicity are manifested in the curve of descension. The creator is transformed to creature and gradations are formed. At this stage, the wayfarer observes the manifestations and realizes the existence of multiplicity. His/her observation at this stage is visual, while in the curve of ascension, the wayfarer gives up eyes and observes the truths through insight. Unity occurs in the curve of ascension, where multiplicities are diluted and the wayfarer traverses the stairs of purification by the steps of negation. In other words, the ultimate unity is the ultimate purification and negation. According to Imam Khomeini, the wayfarer, at the peak of purification, achieves the highest stage of unity, which is praising. This indicates that existence is materialized in the curve of descension, while in the curve of ascension realization belongs to intuition. Existence includes creation, assimilation and multiplicity, but intuition includes negation, purification and unity. A philosopher proves the descensive existence while mystic proves ascensive existence. مهم‌ترین رکن وصول به وحدت از منظر عرفا شهود عرفانی است. به تعبیر ایشان فاصله میان انسان و پدیده‌ها در آگاهی شهودی از میان می‌رود و حقایق به شکل حضوری بر عارف هویدا می‌گردد. در حالی‌که نزد فلاسفه نیل به وحدت از رهگذر وجود محقق می‌گردد و نزد عارف این مهم از طریق شهود حاصل می‌شود. تبیین اصل شهود وحدانی نشانگر جایگاه توحید در دایره صعود و نزول است. در قوس نزول، وجود و کثرات به ظهور می‌رسند. خالق به خلق تبدیل می‌شود و مراتب شکل می‌گیرند. در این مرتبه سالک ظهورات را به نظاره می‌نشیند و کثرت را موجود می‌یابد. مشاهده او در این مرتبه بصری است. حال آنکه در قوس صعود سالک بصر را رها کرده و با بصیرت حقایق را شهود می‌کند. توحید در قوس صعود رقم می‌خورد. جایی که در آن کثرات رنگ می‌بازند و سالک پلکان تنزیه را با قدم سلب می‌پیماید. شاید به تعبیری بتوان گفت نهایت توحید همان نهایت تنزیه و سلب است. به تعبیر امام نیز سالک در اوج تنزیه به عالی‌ترین مرتبه توحید که همانا «تسبیح» است واصل می‌گردد. و این نشان از آن دارد که «وجود» در قوس نزول متحقق می‌گردد حال آنکه در قوس صعود تحقق از آنِ «شهود» است. وجود، متضمن ایجاب، تشبیه و کثرت است؛ اما شهود، متضمن سلب، تنزیه و وحدت است. فیلسوف به اثبات وجود نزولی و عارف به اثبات شهود صعودی می‌پردازند.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61404_10ec77fb512899574dd4287ae81171ca.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 57 2013 02 19 Imam Khomeini and the Issue of Ama’ امام خمینی(س) و مسأله عماء 125 151 61407 FA سید مرتضی مبلغ دانش اموخته دکترای عرفان اسلامی واندیشه های امام خمینی Journal Article 2013 01 13 Ama’ is among mystical issues discussing the status of the Lord before creation of creatures and also discussing the truth of being before manifestation and embodiment. This subject, on the one hand, belongs to the status which is the source of creation where the invisible process lead to creation of beings and, on the other, is related to the expanse of intuition and knowledge of mystic and extreme of sublimation and the dark and mystical arena or arenas which are out of reach of any highflying wayfarer. There are two approaches to ama’ among the mystics. Some consider it the status of ahadiayt and the first embodiment, while some consider it the status of wahidiyat and the second embodiment. Imam Khomeini has an innovative approach. He argues that ama’ is compatible with the faiz aqdas. The present paper is an attempt to verify the exclusiveness and correctness of this approach. عماء ازمباحث مهم عرفان است که در آن از جایگاه پروردگار قبل از خلقت مخلوقات و از حقیقت وجود قبل از ظهور و تعین بحث می‌شود. این موضوع از یک سو مربوط به مقام وجایگاهی است که منشأ خلقت است و فرایندهای غیبی منجر به خلقت موجودات در آنجا رخ می‌دهد و از سوی دیگر به گستره شهود و معرفت عارف و نهایت تعالی و اوج‌گیری وی و ساحت یا ساحت‌های تاریک و رمزآلودی که از دسترس هر سالک تیزپروازی خارج است مربوط می‌گردد. بین اصحاب عرفان دونظریه مشهور درخصوص عماء وجود دارد. برخی آن را مقام احدیت و تعین اول و برخی آن را مقام واحدیت و تعین دوم دانسته‌اند. اما امام خمینی در این خصوص نظریه‌ای بدیع و اختصاصی مبنی بر انطباق مقام عماء با «فیض اقدس» را مطرح ساخته‌اند. این مقاله درپی آن است که از یک سو به ارزیابی نظریه امام و اختصاصی بودن آن و از سوی دیگر به ارزیابی وآزمون صحت واستحکام آن بپردازد.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61407_4e1ae9df6190058decb1b8c49dee8af9.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 57 2013 03 18 The Rule of Ghorur and Tadlis in the Light of Rules of Responsibility (Based on Imam Khomeini’s Viewpoints in Kitab al-Bai’) قاعده غرور و تدلیس در پرتو وحدت قواعد مسئولیت (برگرفته از نظر امام خمینی(س) در کتاب البیع) 153 163 61483 FA زهراسادات میرهاشمی استادیار گروه فقه و مبانی حقوق دانشگاه الزهرا(س) Journal Article 2012 03 13 In his book, Kitab al-Bai’, Imam Khomeini in many cases considers ghrorur and tadlis as one and the same thing. Clearly there are many common aspects between khiyar tadlis and khiyar ghorur that have been emphasized by Imam Khomeini. Nevertheless, their differences can be studied and will be useful for their better understanding and use. It is said that the application of the rule of ghorur requires loss, while in tadlis there may be no loss. Also tadlis causes the right to abrogation while ghorur causes compensation of loss. Among other differences between the two, one may mention the intention to deceive or differences in their foundations. Finally, the relationship between the two may be considered as general and particular. The last feature specifically paves the way for moving towards unity of rules of responsibility امام خمینی در کتاب البیع در بسیاری موارد تدلیس و غرور را در موارد اعمال آنها، امری واحد شمرده‌اند و روشن است که جهات مشترک متعددی میان خیار تدلیس و قاعده غرور وجود دارد و امام خمینی بر آنها تأکید داشته‌اند؛ با این حال، تمایزات آنها نیز قابل بررسی بوده و در جهت شناخت و استفاده بهتر از آنها کمک خواهد کرد. در بازشناسی تمایزات این دو تأسیس حقوقی بیان شده است که اعمال «قاعده غرور» مستلزم وجود ضرر است، در حالی که در «تدلیس» ممکن است ضرری وجود نداشته باشد؛ همچنین تدلیس موجب حق فسخ بوده و غرور موجب جبران ضرر است. از دیگر تمایزات، اختلاف در قصد فریب و حتی تفاوت در مبانی، بیان گردیده است و در نهایت می‌توان رابطه غرور و تدلیس را عموم و خصوص من وجه دانست. خصوصاً این ویژگی آخر، موجب شده است با تأکید بر موارد متعدد وحدت مصداقی این دو قاعده، از این ظرفیت در جهت حرکت در مسیر وحدت قواعد مسئولیت، گام برداریم.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61483_c862dd658626745456a301227b189f93.pdf