پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 56 2012 11 21 Validity of Istishab (Authorizing the Previous States) in Viewpoints of Imam Khomeini and Mirza Hassan Bojnourdi حجیت استصحاب کلی از دیدگاه امام خمینی(س) و میرزا حسن بجنوردی 1 21 61513 FA الهام شریعتی عضو هیأت علمی گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران سید محمد موسوی بجنوردی استاد گروه فقه و مبانی حقوق و مدیر گروه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی (تربیت معلم) Journal Article 2011 10 09 <span style="font-family: 'Times New Roman',serif; font-size: 10pt; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: Zar; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US;">The present article is a comparative study of the issue of Istishab (authorizing the previous state) from the viewpoints of two contemporary usuli jurisprudents, Imam Khomeini and Mirza Hassan Bojnourdi. The general Istishab is conceptual Istishab which can be applied to several people and is divided into three kinds according to the principles of jurisprudence. Imam Khomeini maintains that Istis-hab is applied in the first and second general kinds. The Imam has answered the questions regarding the second general kind by relying on the argument of advocates of common sense and then has explained the third kind by elucidating the way of considering common sense in individual characteristics or commonality of individuals. In his viewpoint, with regard to the third general kind, if common sense has taken individual characteristics into consideration, Istishab is not applied, but if the commonality of individuals is taken into consideration as subject of common sense, then Istishab is applied. The late Mirza Hassan Bojnourdi allows application of Istishab in the first and second general kinds and provides his answer to second kind by relying on the unity of nature of the definite issue and the issue under question. With regard to the third general kind, he argues that the criterion is unity of the advocates of common sense and hence, Istishab can be applied only when there are uncertain issues در این مقاله استصحاب کلی از دیدگاه دو اصولی معاصر، امام خمینی و مرحوم میرزا حسن بجنوردی، مقایسه می‌شود. استصحاب کلی استصحاب مفهومی است که قابل صدق بر افراد کثیر است که بر مبنای مشهور اصولیین به سه نوع تقسیم می‌شود. امام خمینی استصحاب را در کلی نوع اول و کلی نوع دوم جاری می‌دانند. ایشان اشکال مهم وارد بر کلی نوع دوم را با قول به وحدت عرفیه پاسخ داده و سپس با بیان یک تفصیل که به اعتبار چگونگی لحاظ عرف نسبت به ویژگی‌های فردی یا قدر مشترک افراد است، کلی نوع سوم را تبیین می‌کنند. از دیدگاه ایشان در کلی نوع سوم اگر عرف، ویژگی‌های شخصی را مورد توجه قرار داده باشد، استصحاب جاری نیست ولی اگر ملحوظ عرف، قدر جامع افراد باشد، استصحاب جریان دارد. مرحوم میرزا حسن بجنوردی نیز جریان استصحاب را در کلی نوع اول و نوع دوم بلامانع دانسته و با قول به وحدت سنخیة موجود بین قضیة مورد یقین و قضیة مورد شک، اشکال اصلی وارد بر کلی نوع دوم را پاسخ می‌دهند. در کلی نوع سوم نیز با بیان اینکه ملاک، وحدت عرفیه است، تنها در صورتی که مراتب مشککه وجود داشته باشد استصحاب را جاری می‌دانند.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61513_a79d4d4a0aee199f9ffaf11baed6f180.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 56 2012 11 21 A Study of Organ Transplantation with Stem Cells in Viewpoint of Imam Khomeini بررسی پیوند عضو با استفاده از سلول‌های بنیادی با رویکردی بر نظر امام خمینی(س) 23 36 61515 FA سید مصطفی موسوی بجنوردی عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی و دانشجوی دکترای رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد یادگار امام، تهران، Journal Article 2012 09 20 Until recently the treatment of patients having lost their organs was transplantation of organ or using artificial organs that faced lot of difficulties such as shortage of donors, rejection of the transplanted organ by the body of recipient, requirement of using specific drugs for a long time, etc. The discovery and application of stem cell over the past few decades has created a great revolution in the field of treatment of incurable diseases and organ transplantation as well as benign and malignant diseases. Also great improvement has been made in the field of treatment of tissues of heart, liver, membrane, and other body organs. The issue of permissibility or impermissibility of using stem cells, man’s ownership of his or her organs, sale and purchase of organs and stem cells are among the problems that have created lengthy debates in the ethical, religious and legal fields. The significance of organ transplantation and treatment of incurable diseases with new technology and saving of a life of a human being have convinced some of the religious and ethical scholars to permit their use and even their transaction. The present paper is an attempt to study the issue of use and transaction of stem cells from jurisprudential, legal and ethical perspectives in Islam. The problem is studied through descriptive-analytical method. تا چندی پیش تنها درمان بیمارانی که عضوشان را از دست می‌دادند پیوند عضو با استفاده از اعضای مصنوعی بود که با مشکلاتی جدی از قبیل کافی نبودن اهداکنندگان، پس زدگی، نیاز به استفاده طولانی مدت از داروهای خاص و مسائل دیگر همراه بود. طی چند دهه اخیر با کشف و بکارگیری سلول‌های بنیادی، در درمان بیماری‌های لاعلاج و پیوند اعضا، بافت و سلول در جهت ترمیم عضو آسیب دیده و درمان بسیاری از بیماری‌های بدخیم و خوش خیم، در عرصه علوم پزشکی انقلاب عظیمی به وجود آمده و در جهت پیوند اعضا و بافت‌هایی مانند قلب، کبد، مغز استخوان، قرنیه و ... پیشرفت‌هایی شده است، و این موفقیت‌ها در بیماران پیوندی همچنان ادامه دارد. مسألة حرمت یا جواز استفاده از سلول‌های بنیادی، همچنین مالکیت انسان بر اعضا و سلول‌های خود و امکان یا عدم امکان خرید یا فروش اعضا و سلول‌های بنیادی از جمله موضوعاتی است که موافقان و مخالفانی در حوزه‌های اخلاقی، مذهبی و حقوقی داشته است. اهمیت پیوند عضو و درمان بیماری‌های لاعلاج با استفاده از این فناوری و نجات جان یک انسان موجب شده تا علمای مذهبی و اخلاقی استفاده و حتی خرید و فروش آن را جایز بدانند. پژوهش حاضر بر آن است سلول‌های بنیادی را به صورت اجمالی و با روش پژوهشی ـ تحلیلی از منظر فقهی ــ حقوقی و مختصری از نظر اخلاقی مورد بررسی قرار دهد.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61515_6c6418b792029402e818aaaf39ab867b.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 56 2012 11 21 Status of Common Sense in Law With Special Reference to Imam Khomeini’s Viewpoints جایگاه عرف در حقوق با رویکردی بر ‌اندیشه‌های امام خمینی(س) 139 163 61586 FA فهیمه ملک زاده دکترای حقوق خصوصی و دکترای حقوق خانواده،عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد، واحد تهران شمال، تهران مونا احمدلو دانشجوی دکترای گروه فقه و مبانی حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران. Journal Article 2012 08 31 Human social life has always been accompanied with certain rights that are binding for all of them and before these rights were legislated as law, they prevailed in the form of common sense and habit. This shows the long record of presence of common sense in legal discussions and also underlines its significance. What is recognized in mind and the wise people accept and also what is the habit of all or majority of the people of one place or community in their talks or behavior to the extent that it becomes binding, is known as common sense. Common sense is among the significant issues of law and plays a crucial role in legal and jurisprudential interpretations and readings. The present paper is an attempt to study the status of common sense in law, particularly in the viewpoint of Imam Khomeini. The hypothesis of the present paper is that common sense is one of the sources of law and plays an important role in legal and jurisprudential solutions of new problems. زندگی اجتماعی انسان‌ها همواره حقوقی را در پی داشته که انسان‌ها ملزم به رعایت آن بوده‌اند و پیش از اینکه قانونگذار این حقوق را وضع کند به صورت عرف و عادت بین انسان‌ها رواج داشته است، این مطلب نشانه سابقه دیرینه عرف در مباحث حقوقی بوده و بیانگر اهمیت آن است. آنچه در ذهن شناخته شده و خرمندان آن را می‌پذیرند و نیز چیزی که عادت تمام یا اکثریت افراد یک محل یا یک قوم در گفتار و رفتار معین است تا به آن حد که به مرور الزام آور شناخته شده، به شکل عرف تحقق می‌یابد. عرف از مسائل مهم حوزه حقوق است و می‌تواند در استنباط‌های فقهی و حقوقی و ارائه قرائت‌ها و تفسیرهای جدید حقوقی مؤثر باشد. با عنایت به این مهم در این مقاله برآنیم تا جایگاه عرف را در حقوق با توجه به دیدگاه‌های امام خمینی(ره)، که به حق مجتهدی نواندیش و فقیهی نوپردازند که در این زمینه نیز با ارائه نظرات متقن خود، راه را برای محققین و پژوهشگران این حوزه فراهم نموده‌اند، بپردازیم. و به این نتیجه برسیم که عرف یکی از منابع حقوق به شمار می‌رود و نقش عمده‌ای را در ارائه راه حل‌های فقهی ـ حقوقی و مسائل مستحدثه به عهده دارد.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61586_e482800024b39046c2083659c4191614.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 56 2012 11 21 A Study of Relationship between Destiny and Fate with Free Will in Viewpoints of Imam Khomeini and Mulla Sadra بررسی رابطه قضا و قدر با اختیار از دیدگاه ملاصدرا و امام خمینی(س) 37 49 61609 FA اعلی تورانی عضو هیأت علمی و دانشیار دانشگاه الزهرا(س) لاله شعبانی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی از دانشگاه الزهرا(س) Journal Article 2012 10 12 Destiny and Fate are two important issues in the field of philosophy and theology that have given rise to a number of questions, particularly with regard to the issue of human free will. Imam Khomeini and Mulla Sadra are two authorities in this field. The present research is an attempt to explain and compare their viewpoints. The findings of the present research indicate that both the thinkers maintain that divine providence (fate and destiny) do not undermine human free will, rather they argue that free will is determined by divine fate and destiny. <span style="font-family: 'B Zar'; font-size: 10pt; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman';" lang="AR-SA" dir="RTL">قضا و قدر از مسائل مهم در حوزه فلسفه و کلام به شمار می‌آید که در مواجهه با شبهات بسیاری، علی‌الخصوص در مسأله رابطه آن با اختیار انسان، قرار گرفته است امام خمینی و ملاص<span style="font-family: 'B Zar'; font-size: 10pt; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman';" lang="FA" dir="RTL">درا<span style="font-family: 'B Zar'; font-size: 10pt; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman';" lang="AR-SA" dir="RTL"> دو تن از صاحبنظران این حوزه هستند که پژوهش حاضر به تبیین و مقایسه آرای ایشان می‌پردازد. و ضمن مقایسه به نتایج قابل توجهی در مسأله غامض قضا و قدر، دست پیدا کرده است و نشان خواهد داد که هر دو فیلسوف قضا و قدر الهی را موجب سلب اختیار انسانی ندانسته، بلکه برآنند که اختیار، خود به موجب قضا و قدر الهی معین گردیده است.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61609_1d9011079b54812a458eb10052a92a9c.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 56 2012 11 21 The Truth of Metonymy حقیقتِ مجاز 51 88 61641 FA سید حسن خمینی تولیت مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) و رئیس هیأت امنای پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی Journal Article 2012 10 04 In the present article, the truth of metonymy has been studied through the perspective of four theories. Sakaki – on the basis of its proper exposition – acknowledged the prevailing idea of using speech in the meaning of its relevant related subject, but in order to improve the rhetorical meaning of metonymy, he also relied on the theory of contention. On the other hand, Shaikh Mohammad Reza Isfahani and Mirza Qomi by relying on the usage of speech in its related subject in reality and in fiction, have searched for the differences between the two in the existence of contention in the meaning of metonymy. But they have different viewpoints about the kind of contention. Isfahani maintains that the criterion is “the contention of individuality of fictional meaning for real meaning”, while Qomi argues that the criterion is “the contention of objectivity of fictional and real meaning”. Imam Khomeini is inclined towards the viewpoint of his teacher Shaikh Mohammad Reza Isfahani and has improved upon it. The viewpoint of the author has been given in this research as well. در این مقاله به چهار نظریه در تحلیل «حقیقت مجاز» اشاره شده است. سکاکی ــ بنابر تقریر صحیح از آن ــ با مشهور همراه شده و استعمال لفظ را در معنای موضوع له می‌داند؛ با این تفاوت که برای بالا بردن معنای بلاغی مجاز، از نظریه «ادعا» نیز بهره جسته است. از سویی دیگر مرحوم شیخ محمدرضا اصفهانی و مرحوم میرزای قمی با تأکید بر استعمال لفظ در موضوع له در حقیقت و مجاز، تفاوت این دو را در وجود «ادعا» در معنای مجازی، جست‌وجو کرده‌اند. اما راه این دو در «نوع ادعا» از هم جدا می‌شود؛ گو اینکه مرحوم اصفهانی «ادعای فردیت معنای مجازی برای معنای حقیقی» را ملاک قرار داده است و مرحوم قمی «ادعای عینیت معنای مجازی و معنای حقیقی»!. در این میان امام خمینی به نظریه استاد خویش مرحوم شیخ محمدرضا اصفهانی گرایش یافته و آن را با بیان خویش بارور ساخته است. در پایان نیز نگارنده نظر خویش را ارائه خواهد داد.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61641_b9ceb071b3e6533d3179056672d05ebf.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 56 2012 11 21 Revival and Reform A Comparative Study of Religious Approaches of Shaikh, Mirza and Imam احیا و اصلاح مقایسة رویکرد دینی شیخ، میرزا و امام(س) 89 118 61642 FA علیرضا شجاعی زند استادیار دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2012 10 12 The main thrust of the present paper is to introduce a new interpretation of religious modernism, which lacks the paradoxical aspects, and does not require compromise of religion or discarding modernism. This new interpretation of religious modernism can be inferred from the combination of two intellectual-social phenomena prevailing in universal religions claiming the end of prophecy (Khatamiat), that is, religious revival and reform. Attempts have been made in the present paper to introduce some referents of divergent and convergent revivalism and reformism by studying the viewpoints of three active ulama of the Constitutional era of Iran: Imam Khomeini, Shaikh Fazlllah Nouri and Mirza Naini. A comparative study of the viewpoints of the three thinkers would show the privilege and distinction of the current of convergent revival and reform and shed light on a referent of the realized referents of religious modernism in recent period. در این مقاله تعبیر متفاوتی از نواندیشی دینی ارائه‌شده که فاقد وجه پارادکسیکال است و مستلزم هیچ عدول و تنازلی از «دین» و انصراف از «نوگرایی» هم نیست. این تعبیر از نواندیشی دینی را می‌توان از ترکیب دو پدیدة فکری ـ اجتماعی رایج در ادیان جهانی مدعی خاتمیت، یعنی «احیا» و «اصلاح» دینی به‌دست ‌آورد. مقاله پس از واکاوی و تشریح این مفاهیم، به سراغ سه شخصیت‌ دینی آشنا در تاریخ معاصر ایران می‌رود تا مصادیقی از احیاگری و اصلاح‌طلبی «واگرا» و «توأمان» را معرفی نماید. مقایسة رویکرد و عملکرد امام خمینی با شیخ فضل‌الله نوری و میرزای نایینی از علمای فعال عصر مشروطه می‌تواند ضمن نشان دادن وجوه تمایز و امتیاز جریان توأمان احیا و اصلاح، بر یکی از مصادیق محقِّق نواندیشی دینی در ادوار اخیر ایران، پرتوی بیفکند.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61642_6fcc0952021c74d7212a0777b1f854b0.pdf

پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی پژوهشنامه متین 2423-6462 14 56 2012 11 21 Legal and Jurisprudential Bases of Divorce from Missing Absent Husband Due to Expiration of Four Years Since the Date of Missing or Duress in Viewpoint of Imam Khomeini مبانی فقهی و قانونی طلاق زوجه غایب مفقودالاثر به علت انقضای چهار سال از تاریخ غیبت یا عسروحرج با رویکردی بر آرای امام خمینی(س) 119 137 61643 FA سیدحسین صفایی استاد بازنشسته دانشگاه تهران زینب خیریه دانش‌آموخته دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی و اندیشه امام خمینی از پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی. Journal Article 2012 09 13 The divorce of wife of a missing absent husband is among the intangible (non-financial) rights of the wife. In some cases due to the absence of husband, the wife faces hardship and duress with regard to financial issues and alimony as well as non-financial demands such as fulfillment of natural, sexual and emotional needs. According to the prevailing viewpoints of jurisprudents and the civil code, if the husband remains missing absent for four years his wife can move to court and appeal for divorce. The present paper is an attempt to study this issue. Some contemporary jurisprudents like Tabatabi Yazdi maintain that if the wife’s commitment to the marriage bond during the absence of the husband causes her to commit sin, either out of compulsion or by will, divorce in necessary in order to protect her from sins. In case of missing of husband, if going through the legal process of search and investigation about the missing husband causes the wife to commit sin, the religious ruler can get her divorced before waiting for the expiry of four years. This decree can be a new individual inference (ijtihad) in the light of requirements of time, space and new issues. Some examples of this kind of individual inference are seen in Imam Khomeini’s decrees. طلاق زوجه غایب مفقودالاثر از جمله حقوق غیرمالی زوجه محسوب می‌شود. در مواردی به علت غیبت زوج، زن از جهت امور مالی مانند نفقه و امور غیرمالی مانند ارضای نیازهای طبیعی جنسی و عاطفـی در عسر و حرج ناشـی از غیبـت زوج قرار می‌گیرد. براساس نظر مشهور فقها و قانون مدنی، اگر مرد چهار سال غایب مفقودالاثر باشد،‌ همسر او میتواند از دادگاه تقاضای طلاق نماید. سپری شدن مدت چهارسال از غیبت زوج در رابطه با طلاق زوجه‌ای که در حرج و مشقت است، مسأله‌ای است که به بررسی آن پرداخته می‌شود. برخی از فقهای معاصر مانند طباطبایی یزدی قائلند که، چنانچه بقای زوجه بر زوجیت موجب وقوع او در حرام و معصیت شود،‌ خواه این وقوع قهری یا اختیاری باشد برای حفظ زن از وقوع در معصیت، طلاق لازم است. در مسأله مفقود، اگر انجام اقدامات مقرر و فحص و جستجو از غایب موجب قرارگرفتن زن در معصیت گردد، ‌جایز است، بدون طی شدن مقدمات و گذشتن چهارسال، زن توسط حاکم طلاق داده شود. این حکم روشنگرانه،‌ باتوجه به مقتضیات زمان و مکان و بروز مسائل مستحدثه، می‌تواند اجتهادی نو قلمداد گردد که نمونه‌های آن در برخی از استفتائات امام خمینی مشاهده می‌شود.

https://matin.ri-khomeini.ac.ir/article_61643_c1cb4a0ddfc6d1f6d84c504e7d292684.pdf