Matin Research Journal

Matin Research Journal

Studying Systemic Ijtihad, Existing Vacuum in Inference of Ownership Laws in Imamiya Jurisprudence, through a Review of Imam Khomeini’s Method of Independent Reasoning

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate Professor of jurisprudence and private law, Shahid Motahari University,Tehran , Iran
2 PhD student of Private Law, Faculty of Law and Political Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran.
Abstract
One of the decisive factors in studying a subject matter that immensely affects the results of the study, is the method of drawing conclusions based on the gathered data. If a researcher adopts trivialist approach toward an issue, his findings will definitely and deeply differ from the results produced by a researcher taking holistic approach. Since “ownership” is one of the most fundamental legal and economic issues, this paper intends to find appropriate answers to the following questions: What is the chiefly adopted method of Imamiya jurists in inference of ownership laws, is it trivialist or holistic in nature? Is it proportionate to the function and status of ownership concerning other issues? This paper has gathered views of the jurists, researchers and Muslim scholars in general, and Imam Khomeini’s views in particular, as the most outstanding jurist who has adopted independent reasoning and jurisprudence in administration of social affairs. In the end, we have tried to pick one of the two methods based on conceptology and understanding of the ultimate goals of “ownership” as a proper method of independent reasoning for inference on related rules.
Keywords

آخوند خراسانی، محمدکاظم. (۱۴۱۳ ق) کفایة الاصول، حاشیۀ ابوالحسن مشکینی اردبیلی، قم: انتشارات دارالحکمة، چاپ اول.
- ابن ابی جمهور، محمد بن زین‌الدین. (۱۴۱۰ ق) الأقطاب الفقهیة علی مذهب الإمامیة، قم: انتشارات کتابخانه آیت‌الله مرعشى نجفى.
- اسمعیلی، مجید و عبدالحمید واسطی. (۱۳۸۹) «اجتهاد سیستمی، راهبرد کلان تولید الگوی اسلامی پیشرفت در افق آینده»، نشریه سیاست متعالیه، سال سوم، شماره ۸.
- امام خمینی، سید روح اللّه. (۱۳۸۹) صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، چاپ پنجم.
- ایروانى، باقر. (۱۴۲۶ ق) دروس تمهیدیة فی القواعد الفقهیة، قم: دارالفقه للطباعة و النشر؛ چاپ سوم.
- بناء رضوی، مهدی. (۱۳۸۴) «نظام اقتصادی اسلام؛ از نظریه تا عمل»، فصلنامه چشمانداز مدیریت بازرگانی، شماره ۱۵ و ۱۶.
- جعفری، محمدحسن. (۱۳۹۶) «نشست بررسی علمی فقهِ نظام، نظریه سیستمی»، شبکه اینترنتی اجتهاد. ۹/۸/۱۳۹۶. http://ijtihadnet.ir
- حائری، سید کاظم و یوسفی، احمدعلی. (۱۳۸۰) «اقتصاد اسلامی و روش کشف آن از دیدگاه شهید صدر»، فصلنامه تخصصی اقتصاد اسلامی، سال اول، شماره ۱.
- حسنی، سید حمیدرضا و علی پور، مهدی. (۱۳۸۶) «روش‌شناسی اجتهاد و اعتبار سنجی معرفتی آن»، فصلنامه حوزه و دانشگاه، سال سیزدهم، شماره ۵۰.
- حسینی بهشتی، سید محمد. (۱۳۶۲) اقتصاد اسلامی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول.
- حسینی بهشتی، سید محمد. (۱۳۶۵) «طرح کوششی تازه در راه شناخت تحقیقی اسلام»، مجله حوزه، شماره ۱۵.
- حکیمی، محمد رضا و دیگران. (۱۳۸۶) الحیاة، ترجمه احمد آرام، قم: انتشارات دلیل ما، چاپ هشتم.
- خراسانی، رضا. (۱۳۹۲) «روش‌شناسی فقه حکومتی در سپهر اندیشه فقهی- سیاسی امام خمینی (ره)»، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال سوم، شماره ۱.
- خویی، ابوالقاسم. (۱۴۱۷ ق) مصباح الفقاهه فی المعاملات، تقریرِ محمدعلی توحیدی، قم: مؤسسه چاپ و نشر انصاریان، چاپ چهارم.
- دادگر، یداله و هاشم بزنگاهی. (۱۳۹۰) «جایگاه حقوق مالکیت در استحکام نظام اقتصادی»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره ۵۵.
- دمستز، هرولد. (۱۳۸۰) «به‌سوی یک تئوری در حقوق مالکیت»، ترجمه: محسن رنانی، فصلنامه تأمین اجتماعی، سال سوم، شماره ۱۰.
- دهشور، سلمان. (۱۳۹۰) «نکته‌های نو در علوم مقدماتی اجتهاد ۲»، فصلنامه کاوشی نو در فقه، سال هجدهم، شماره ۶۹.
- رحیمیان، سعید. (۱۳۷۴) «شیوه اکتشاف ملاک و نقش آن در تغییر احکام»، فصلنامه نقد و نظر، سال دوم، شماره ۵.
- رضائیان، علی. (۱۳۹۶) تجزیهوتحلیل و طراحی سیستم، تهران: انتشارات سمت، چاپ هجدهم.
- روسنی، ژوئل دو و جون بیشون. (۱۳۷۴) روش تفکر سیستمی، ترجمه: امیرحسین جهان بگلو، تهران: انتشارات پیشبرد، چاپ دوم.
- شاهرودی، سید محمود. (۱۳۸۷) فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت علیهمالسلام، قم: مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی، چاپ اول.
- صدر، سید کاظم. (۱۳۸۱) «تعامل علم اقتصاد و مکتب اقتصاد اسلامی»، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، شماره ۵ و ۶.
- صدر، سید محمدباقر. (۱۴۳۴ ق) بحوث الإسلامیة و مواضیع أخری (مجموعه مقالات)، قم: مؤسسه دارالکتاب الإسلامی، چاپ دوم.
- صدر، سید محمدباقر. (۱۳۵۸) اسلام و مکتبهای اقتصادی، ترجمه محمد نبی زاده، مجمع ذخایر اسلامی.
- طباطبایی یزدی، سید کاظم. (۱۴۱۰ ق) حاشیه مکاسب، قم: مؤسسه اسماعیلیان، چاپ اول.
- علیدوست، ابوالقاسم. (۱۳۸۸) فقه و مصلحت، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ اول.
- عیوضلو، حسین. (۱۳۷۹) «مبانی روش‌شناسی و ساختار نظریه‌های علمی اقتصاد اسلامی»، دین و ارتباطات، فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع)، شماره ۱۱ و ۱۲.
- فیرحی، داوود. (۱۳۸۴) «شیعه و دمکراسی مشورتی در ایران»، مجله سیاست، شماره ۱۵۰.
- قربانی، مهدی و محمدجواد نوروزی. (۱۳۹۰) «تأملی در روش‌شناسی فلسفه سیاسی»، معرفت سیاسی، شماره 5.
- گلابی، سیاوش. (۱۳۶۹) سازمان، مدیریت و توسعه منابع انسانی ایران (جامعهشناسی توسعه ایران)، تهران: نشر فردوس، چاپ اول.
- محقق داماد، سید مصطفى. (۱۳۸۳) قواعد فقه، تهران: مرکز نشر علوم اسلامى، چاپ یازدهم.
- مخبر، سید محمدحسن. (۱۳۹۲) «اجتهاد جواهری و فقه پویا در اندیشه امام خمینی(ره)»: http.//mokhber. Blogsky.com
- مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی. (۱۳۷۹) مأخذ شناسی قواعد فقهی، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چاپ اول.
- مطهری، مرتضی. (۱۳۷۹) نظری به نظام اقتصادی اسلام، تهران: انتشارات صدرا، چاپ نهم.
- مقیمی، غلامحسن.(۱۳۹۵)کارآمدی روش اجتهادی امام خمینی (ره) در تولید اندیشه فقهی- سیاسی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول.
- مولودی، فاطمه، مرتضی ایروانی نجفی و سهیلا پیروز فر. (۱۳۹۵) «فرآیند شکل‌گیری عمل صالح از منظر قرآن و روایات»، مجله آموزههای قرآنی، شماره ۲۳.
- میرمعزی، سید حسین. (۱۳۸۹) «روش کشف نظام اقتصادی اسلام»، فصلنامه اقتصاد اسلامی، سال دهم، شماره ۳۹.
- نبوی، سید عباس. (۱۳۷۵) «فقه، زمان و نظام سازی»، کیهان اندیشه، شماره ۶۷.
- هاشمی، سید احمدعلی و ابراهیم تقی زاده. (۱۳۹۱) حقوق اموال و مالکیت، جزوه دانشگاه پیام نور.
- یوسف زاده، حسن و محمدعلی نظری. (۱۳۹۴) «مقایسه روش‌شناسی شهید صدر و ایزوتسو»، پژوهشنامه علوم انسانی اسلامی، شماره ۳.
- یوسفی، احمدعلی. (۱۳۸۱) «روش‌های استنباط نظام اقتصادی اسلام»، فصلنامه کاوشی نو در فقه، سال نهم، شماره ۳4 و ۳3.
- Cooter, Robert & Thomas Ulen. (2000) Law & Economic, Addison-Wesley, Third Edition.