Matin Research Journal

Matin Research Journal

Executive Problems of Contract of Reward and Secondary Contract of Reward in Iran’s Banking System and Legal Analysis of Its Executive Instructions with Emphasis on Imam Khomeini’s Viewpoints

Document Type : Original Article

Authors
Mohammad Rezaei 1
Ahmadreza Jamshidi Evanaki 2
1 . Assistant Professor, Department of Divinities, Bu-Ali Sina University, Hamedan
2 MA (Private Law), Islamic Azad University, Hamedan
Abstract
Payment in the form of Contract of Reward and Secondary Contract of Reward is among the most prevalent methods in banking system. Given the nature of contract of reward and secondary contract of reward in the civil code and in Imamiya jurisprudence, the question that is raised is: How far is the nature of contract of reward capable of utilization in the banking system? In fact, according to general rules governing the contracts, one of the conditions for correctness of a deal is that the exchanged items of a contract must be clear and definite. In the contract of reward, brief knowledge of the exchanged items is enough. Even the reward can be set based on sharing of the gained benefit. In this regard, one can conclude from Imam Khomeini’s Tahrir ul-Wasilah that the contract of reward can have the results of Limited Partnership (Muzaribah) while lacking its limitations. On the other hand, lack of duration of the contract does not harm the conditions of correctness of the reward of contract. The contract of reward is correct in any permissible and rational act. Therefore, it is applicable in industrial, commercial, agricultural and services sectors.  This is why it has found a special place in usury-free banking system. However, the contract of reward mentioned in the Executive Instruction of the Usury-free Banking Law has some problems. The present article is an attempt to identify and analyze these problems.
Keywords
Islamic Banking
contract of reward
secondary contract of reward
outcomes of contract of reward
Imam Khomeini’s
-         ابن منظور، محمد بن مکرم. (1414ق) لسان العرب، بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع، 15 جلد.
-         اصفهانی، سید ابوالحسن. (1380) وسیلة النجاة (مع حواشی الإمام الخمینی)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار الامام الخمینی( قدس سره).
-         امام خمینی، سید روح الله. (1379) تحریر الوسیله، تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول.
-         ــــــــــــــــــ .  (1380)العروة الوثقی مع تعالیق الامام الخمینی، تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول.
-         بختیاری فر، قاسم. (1378) «مطالعه تطبیقی جعاله در حقوق اسلام و ایران و کاربرد آن در امور بانکی». رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق(ع).
-         بهمند، محمد و محمود بهمنی. (1374) بانکداری داخلی – (تجهیز منابع پولی)، تهران: مؤسسة بانکداری ایران (بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران)، چاپ پنجم.
-         بیداری، حسین. (1371) اعتبار اسنادی وارداتی و صادراتی. تهران: اداره آموزش و مدیریت بانک ملی ایران، چاپ اول.
-         جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى. (1426 ق) فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، قم: مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام .
-         جوهرى، اسماعیل بن حماد. (1410 ق) تاج اللغة و صحاح العربیة، بیروت: دار العلم للملایین، الطبعة الاولی.
-         خاوری، محمودرضا. (1371) حقوق بانکی‌، تهران: مؤسسه بانکداری ایران، چاپ دوم.
-         خویی، سید ابوالقاسم. (1408ق) مبانی العروة الوثقی، الجزء الثالث، قم: مطبعة العلمیه.
-         رئیسی، مصطفی. (1373) جعاله در اقتصاد اسلامی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
-         سیفى مازندرانى، على اکبر. (1427 ق) دلیل تحریر الوسیلة- المضاربة، تهران:مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره، 1 جلد.
-         شهید ثانی، زین‌الدین بن علی. ( 1410‍ ق) الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، قم: کتابفروشى داورى، 10 جلد.
-         ــــــــــــــــــ .  ( 1413 ق) مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة، 15 جلد.
-         صدر،‌ سید کاظم. (1358) بنیادهای عمومی بانک در جامعه اسلامی، ‌تهران:‌ انتشارات روزبه.
-         ــــــــــــــــــ .  (1369). مجموعة سخنرانی‌ها و مقالات ارائه شده به دومین سمینار بانکداری اسلامی، تهران.
-         طباطبایی حکیم، سید محسن. (1410 ق) منهاج الصالحین،  بیروت: دار التعارف للمطبوعات، الطبعة الاولی، 2 جلد.
-         طریحى، فخر الدین. (1416 ق) مجمع البحرین، تهران:کتابفروشى مرتضوى، الطبعة الثالثة.
-         علامه حلی، حسن بن یوسف . (1390ق)  تبصرة المتعلمین فی احکام الدین (به انضمام فقه فارسی)، با تعلیق ابوالحسن شعرانی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، چاپ اول.
-         ــــــــــــــــــ .  (1410ق) ارشاد الأذهان الی احکام الایمان، قم: مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین، الطبعة الاولی.
-         ــــــــــــــــــ .  (1416ق) مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، قم:  مکتب الاعلام الاسلامی، چاپ اول.
-         فقعانى، على بن على بن محمد بن طى. (1418ق) الدر المنضود فی معرفة صیغ النیات و الإیقاعات و العقود، قم: مکتبة إمام العصر (عج) العلمیة، 1 جلد.
-         کلینی، محمد بن یعقوب. (1362) الاصول من الکافی. ‌تهران: ‌دارالکتب الاسلامیه، الطبع الخامسه.
-         محقق حلّى، نجم الدین جعفر بن الحسن. (1408ق) شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم: مؤسسة اسماعیلیان، الطبعة الثانیة.
-         مزینی، مسعود و محمد حسن مهاجری تهرانی. (1374)عملیات بانکی بین المللی (2)، تهران: مؤسسة بانکداری ایران (بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران)، چاپ دوم.
-         مصباحی، غلامرضا. (1371)مجموعه مقالات سومین کنفرانس بانکداری اسلامی، تهران: مؤسسة عالی بانکداری ایران.
-         مصطفوى، سید محمد کاظم. (1423 ‍ق) فقه المعاملات، قم:‌ دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1 جلد.
-         مطهری، مرتضی. (1368) مسأله ربا (به ضمیمه بیمه)، تهران: ‌انتشارات صدرا، چاپ دوم.
-         ــــــــــــــــــ .  (1373) نظری بر نظام اقتصادی اسلام، تهران: ‌انتشارات صدرا، چاپ دوم.
-         مظاهری‌، رسول. (1381) جعاله‌ در بانکداری‌ اسلامی‌، قم: بوستان کتاب.
-         معرفت، محمد‌هادی. (زمستان 1374) «نقش زمان و مکان در فرآیند اجتهاد در نظرخواهی از دانشوران»، (میزگرد)، مجله نقد و نظر(فصل نامه)، سال دوم، شماره 5.
-         موسایی، میثم. (1379) بررسی عملکرد بانکداری بدون ربا در ایران، موسسة تحقیقات پولی و مالی.
-         مهدوی نجم آبادی، سید حسین. (1374) مجموعة سخنرانی‌ها و مقالات ارائه شده به ششمین سمینار بانکداری اسلامی، تهران.
-         میرمعزی، سید حسین. (1381) «صلح و جعاله بدیل‌های مناسب برای عقود بانکی، با بهره گیری از دیدگاه‌های فقهی امام خمینی  و قانون اساسی»، فقه اهل بیت، شماره‌های 19 و 20.
-         میرآخور، عباس. (1370) مطالعات نظری در بانکداری و مالیة اسلامی، ترجمة محمد ضیایی مؤسسة بانکداری اسلامی.
-         نجفى، محمد حسن. (1404 ق)جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم.
-         ــــــــــــــــــ .  (1369ق) جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 43 جلد.
-         هدایتی،‌ علی اصغر، علی اصغر سفری و حسن کلهر. (1373) عملیات بانکی داخلی200، تهران: مؤسسه بانکداری ایران وابسته به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، چاپ پنجم.