یکی از مسائل مهم فقه سیاسی، مسئله اشتراط رضایت اکثریت در تصدی منصب ولایت عامه برای فقیه جامعالشرایط است. تحقیق حاضر با رجوع به بیانات و مکتوبات امام خمینی بهعنوان نظریهپرداز و بنیانگذار حکومت دینی در ایران، این مسئله مهم را موردبررسی قرار داده است. پرسش اصلی این است که از دیدگاه امام خمینی رضایت اکثریت مردم چه نقشی در مشروعیتبخشی به حکومت فقیه جامعالشرایط و استمرار آن دارد؟ مفاد برخی نظریات این است که اگر فقیه عادل با حمایت و همکاری گروههایی از مردم که در اقلیت هستند بتواند تشکیل حکومت دهد، موظف به اقدام عملی است؛ اما تحلیل دادههای گردآوریشده در این تحقیق نشان داد که از دیدگاه امام خمینی رضایت اکثریت مردم اگرچه در ثبوت ولایت عامه تأثیری ندارد، لکن شرط شرعی و عقلی برای تولّی منصب ولایت است و فقیه عادل، اگرچه واجد شرایط حکمرانی باشد، نمیتواند بدون کسب رضایت اکثریت مطلق بر آنان حکومت کند. «اتکای حکومت به آرای عمومی»، «حق تعیین سرنوشت مردم»، «توجه به رأی اکثریت» و «نفی حکومت مبتنی بر زور» چهار محور مهم در بیانات امام خمینی دربارۀ نقش مردم است که آشکارا حکمرانی ولی فقیه را مقید و مشروط به کسب رضایت اکثریت مینماید. دادههای این تحقیق به شیوه کتابخانهای و با محوریت متن صحیفه امام گرداوری شده و به شیوه تحلیل محتوا موردبررسی قرارگرفته است.
ارسطا، محمدجواد (1379). اهتمام به آرای عمومی و دید مردم از نگاه علی (ع). فصلنامه حکومت اسلامی، 5(17)، 110 ـ 126. https://ensani.ir/fa/article/81828
ارسطا، محمدجواد (1384). مردم و تشکیل حکومت اسلامی. فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی،1 (2)، 114 ـ 85. https://ensani.ir/file/download/article/20120327155744-4017-19.pdf
امام خمینی، سید روحالله (1327). کشف اسرار. تهران: کتابفروشی اسلامیه، چاپ سوم.
امام خمینی، سید روحالله (1389). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
بشیریه، حسین (1381). درسهای دموکراسی برای همه. تهران: نگاه معاصر، چاپ دوم.
بهداروند، محمدمهدی (1380). جایگاه مردم در حکومت دینی. فصلنامه حکومت اسلامی. 6(19)، 203-210. https://ensani.ir/fa/article/81991
جوادی آملی، عبدالله (1379). ولایتفقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت. قم: اسراء، چاپ دوم.
حیدری، احمد (1379). ولایتفقیه؛ ولایت الهی مردم. فصلنامه حکومت اسلامی، 5(15)، 182 ـ 212. https://ensani.ir/fa/article/83893
دوگان، ماتیه (1374). سنجش مفهوم مشروعیت و اعتماد. ترجمه پرویز پیران، اطلاعات سیاسی و اقتصادی،10 (98-97)، 4-10. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93485
فتحی، یوسف (1402). بررسی مؤلفههای جمهوریت با تأکید بر صحیفه امام به روش تحلیل مضمونی. پژوهشنامه متین، 25(101)، 31 ـ 63. doi: 22034/matin.2023.357496.2086
منتظری، حسینعلی (1409 ق). دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الاسلامیة. قم: نشر تفکر، چاپ دوم.
موحدیان، میلاد و افتخاری، اصغر (1398). عوامل مؤثر در مشروعیت حکومت ولایتفقیه از منظر امام خمینی. فصلنامه پژوهشهای انقلاب اسلامی، 8(30)، 209 ـ 231. dor:1001.1.23222573.1398.8.30.10.4
نوبهار، رحیم و متقی، سید محمدرضا (1402). جمهوریت و الزامات شکلی و محتوایی آن در نظام جمهوری اسلامی ایران. پژوهشنامه متین، 25(100)، 113 ـ 143. doi: 22034/matin.2022.282777.1872
عمادی,عباس و قاسمی,علیرضا . (1403). شرط «رضایت اکثریت» در تشکیل حکومت و استمرار آن از دیدگاه امام خمینی (ره). پژوهشنامه متین, 26(102), 25-48. doi: 10.22034/matin.2023.375499.2120
MLA
عمادی,عباس , و قاسمی,علیرضا . "شرط «رضایت اکثریت» در تشکیل حکومت و استمرار آن از دیدگاه امام خمینی (ره)", پژوهشنامه متین, 26, 102, 1403, 25-48. doi: 10.22034/matin.2023.375499.2120
HARVARD
عمادی عباس, قاسمی علیرضا. (1403). 'شرط «رضایت اکثریت» در تشکیل حکومت و استمرار آن از دیدگاه امام خمینی (ره)', پژوهشنامه متین, 26(102), pp. 25-48. doi: 10.22034/matin.2023.375499.2120
CHICAGO
عباس عمادی و علیرضا قاسمی, "شرط «رضایت اکثریت» در تشکیل حکومت و استمرار آن از دیدگاه امام خمینی (ره)," پژوهشنامه متین, 26 102 (1403): 25-48, doi: 10.22034/matin.2023.375499.2120
VANCOUVER
عمادی عباس, قاسمی علیرضا. شرط «رضایت اکثریت» در تشکیل حکومت و استمرار آن از دیدگاه امام خمینی (ره). متین, 1403; 26(102): 25-48. doi: 10.22034/matin.2023.375499.2120