پژوهشنامه متین

پژوهشنامه متین

کارآمدی و ثبات سیاسی در ایران دهه نود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری علوم سیاسی، گرایش جامعه‌شناسی سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران
2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گلستان، ایران.
چکیده
یکی از اهداف مهم و بنیادین هر نظام سیاسی افزایش کارآمدی است. کارآمدی از عوامل ایجاد رضایت‌مندی عمومی به شمار می‌رود و از این طریق در افزایش ثبات سیاسی تأثیر می‌گذارد از سوی دیگر ثبات سیاسی نیز موجب بیشینه کردن کارآمدی است. اندیشمندان و جامعه شناسان سیاسی مهم‌ترین کارکرد نظام سیاسی را افزایش کارآمدی می‌دانند و کنش‌های اعتراضی را نشانه تضعیف کارآمدی نظام سیاسی در عرصه ثبات سیاسی تلقی می‌نمایند. از این منظر می‌توان کارآمدی را مانعی برای رشد تنش‌ها و چالش‌های سیاسی به شمار آورد. مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی کارآمدی دولت و ارتباط آن با ثبات سیاسی در دهه نود شمسی است و در این راستا سؤال اصلی این پژوهش می‌تواند بدین‌صورت طرح شود که ثبات و بی‌ثباتی سیاسی چه نسبتی با کارآمدی و رضایت‌مندی عمومی در دوره موردبحث برقرار می‌کنند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که با وجود رضایت‌مندی نسبی در طول دهه نود، در اواخر دهه نود با کاهش میزان کارآمدی دولت به‌خصوص در عرصه اقتصادی، رضایت‌مندی عمومی از عملکرد دولت کاهش‌یافته است و این مسئله در بروز بی‌ثباتی‌های مقطعی در اواخر دهه نود نقش داشته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • آقا بخشی، علی (1379). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: انتشارات چاپار.
  • ابوالحمد، عبدالحمید (1368). مبانی علم سیاست. تهران: انتشارات توس.
  • ارسطا، محمدجواد و شیخ الملوک، حسین (1395). ادله عقلایی لزوم مشورت در حکومت اسلامی با رویکردی بر سیره امام خمینی (ره). پژوهشنامه متین، 18(73)، 1-14. dor1001.1.24236462.1395.18.73.1.4
  • بنی‌هاشمی، میرقاسم (1395). انتخابات و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات راهبردی،18(69)، 139-170. dor: 1001.1.17350727.1394.18.69.6.2
  • پایگاه اطلاع‌رسانی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران: https://www.cbi.ir
  • پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت کشور: https://moi.ir
  • پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز آمار ایران:https://www.amar.org.ir
  • پوریان، محمدتقی و درفشان، مجتبی (1392). مشروعیت، ثبات سیاسی و امنیت در ایران (بازه زمانی 1368-1392). امنیت پژوهی، 12(44)، 57-79. https://sid.ir/paper/202714/fa
  • حاذق نیکرو، حمید (1391). نقش رسانه‌ها در بحران با تأکید بر اغتشاشات تیر 1378. فصلنامه مطالعات روانی،10(33)، 20-48. http://noo.rs/sgclg
  • خواجه سروی، غلامرضا (1382). رقابت سیاسی و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • دفتر طرح­های ملی وزارت فرهنگ و ارشاد (1395). یافته‌های پیمایش ملی ارزش­‌ها و نگرش‌های ایرانیان. تهران: پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات.
  • دفتر طرح‌­های ملی وزارت فرهنگ و ارشاد (1396). یافته‌های پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان. تهران: پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات.
  • دفتر طرح‌های ملی وزارت فرهنگ و ارشاد (1397). یافته­‌های پیمایش ملی ارزش­‌ها و نگرش‌های ایرانیان. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات.
  • رفیع پور، فرامرز (1378). وسایل ارتباط‌جمعی و تغییر ارزش‌های اجتماعی. تهران: انتشارات کتاب فرا.
  • ساندرز، دیوید (1380). الگوهای بی­ثباتی سیاسی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • شفیعی فر، محمد (1391). ثبات و تعادل در جمهوری اسلامی ایران. پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 2(2)، 63-91. https://rjir.basu.ac.ir/article_9.html
  • عطایی، عبدالله و علی محمدی، سجاد (1397). بررسی عوامل مؤثر در همگرایی مردم با نظام در اندیشه امام خمینی. پژوهشنامه متین، 20(80). 69-93.dor:  1001.1.24236462.1397.20.80.5.6
  • فتحعلی، محمود (1383). کارآمدی نظام اسلامی. صباح، 3(11 و 12)، 69-79. https://noo.rs/xByGU
  • قاسمی، فرج‌الله (1389). کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران، شاخصه‌ها و مکانیسم‌ها از منظر امام خمینی. مطالعات انقلاب اسلامی، 7(22)، 153-177. https://enghelab.maaref.ac.ir/article-1-1710-fa.html
  • گر، رابرت تد (1377). چرا انسان‌ها شورش می‌کنند. ترجمه علی مرشدی زاد، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • لیپست، سیمور، م. (1374). مشروعیت و کارآمدی. ترجمه رضا زبیب، فرهنگ توسعه، 4(18)،10-11. https://ensani.ir/fa/article/287784/
  • مطهری، مرتضی (1376). پیرامون انقلاب اسلامی. تهران: انتشارات صدرا.
  • نوروز پور، مرتضی (1398). تحلیل اعتراض‌های سیاسی دی‌ماه 1396. علوم سیاسی، 14(4)، پیاپی 56، 185-220. https://doi.org/22034/IPSA.2019.391