پژوهشنامه متین

پژوهشنامه متین

خَلَل در وقوفین با رویکردی بر آرای امام خمینی(ره) و تطبیق بر مذاهب اهل سنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
2 دانشجوی دکترای فقه و مبانی حقوق و اندیشه امام خمینی، پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل و نقد دیدگاه فقهای امامیه با محوریت آرای امام خمینی و فقهای اهل سنت در خصوص خلل در وقوفین (عرفات و مشعر) نگاشته شده و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و ابزار از نوع کتابخانه‌ای به بررسی خلل و آسیب‌هایی که به اجزاء وقوفین وارد می‌شود، پرداخته است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که در فقه امامیه اگر خلل عمدی به نیت، زمان، مکان و کیفیت وقوفین وارد شود، با توجه به اصل اولی، موجب بطلان وقوفین و نهایتاً بطلان حج می‌شود، خواه خلل وارده نقیصه باشد، خواه زیاده؛ ولی در صورت معذور بودن در برخی از اجزا خللی به صحت وقوفین و حج وارد نمی‌شود. در فقه اهل سنت نیز در وقوف عرفات هر گونه خلل عمدی به شرایط وقوف، موجب بطلان وقوف عرفات و حج می‌شود؛ ولی در وقوف مشعر به دلیل رکن نبودن آن، در صورت وارد شدن خلل عمدی یا سهوی موجب بطلان وقوفین و حج نمی‌شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


- ابن تیمیه، تقی‌الدین ابوالعباس (1409 ق). شرح العمدة فی بیان مناسک الحج و العمرة. الریاض: مکتبة الحرمین.
- ابن رشد، محمد بن احمد (1425 ق). بدایة المجتهد و نهایة المقتصد. القاهره: دا‌ر الحدیث.
- ابن عبد‌البر، یوسف بن عبدالله (1421 ق). الاستذکار. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- ابن عبد‌البر، یوسف بن عبدالله (1400 ق). الکافی فی فقه أهل المدینة. الریاض: مکتبة الریاض الحدیثة.
- ابن قدامه، ابو محمد موفق الدین (1388 ق). المغنی. قاهره: مکتبة القاهره.
- امام خمینى، سید روح اللّه (1378). الخلل فی الصلاة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
- امام خمینى، سید روح اللّه (1382). مناسک حج (مطابق با فتاواى امام خمینی). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
- امام خمینى، سید روح اللّه (1385). تحریر الوسیلة (ترجمه فارسى). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینى.
- امام خمینى، سید روح اللّه (1392). استفتائات امام خمینى (موسوعة الإمام الخمینی 36). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
- امام خمینى، سید روح اللّه (1420 ق). الرسائل العشرة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
- امام خمینى، سید روح اللّه ‌(1422 ق). نجاة العباد‌. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینى.
- بجیرمی، سلیمان بن محمد (1369 ق). ‌التجرید لنفع العبید: حاشیة البجیرمی على شرح المنهج. قاهره: مطبعة‌ مصطفی‌ البا‌بی‌ الحلبی.‌
- بهجت، محمد‌تقى (1424 ق)‌. مناسک حج و عمره‌. قم: انتشارات شفق‌.
- بهوتى، منصور بن یونس (بی‌تا). کشاف القناع عن متن الإقناع. بیروت: دارالکتب العلمیة.
- حر عاملی، محمد بن حسن (1409 ق)، وسائل الشیعة، قم: مؤسسة آل‌البیت علیهم‌السلام.
- خویی، سید ابوالقاسم (1411 ق). مناسک الحج. قم: مطبعة مهر.
- خویی، سید ابوالقاسم (1418 ق). موسوعه الامام الخوئی. قم: مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی.
- دسوقی، محمد بن احمد (بی‌تا). حاشیة الدسوقی على الشرح الکبیر. بیروت: دار الفکر.
- دهخدا، علی اکبر (1377). لغتنامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412 ق). مفردات ألفاظ القرآن‏. بیروت: دار القلم.
- روحانی، عباسعلی و علیزاده، نگار (1396). الخَلَل فِی الغُسل با رویکردی بر آرای امام خمینی(س). پژوهشنامه متین، 19(75)، 111- 128. dor: 20.1001.1.24236462.1396.19.75.6.0
- زبیدی، محمدمرتضی (1408 ق). تاج العروس. الکویت: مطبعة حکومة الکویت.
- زحَیلی، وهْبَة بن مصطفى )بی‌تا). الفِقْهُ الإسلامی و أدلَّتُهُ. دمشق: دارالفکر.
- زیلعی، عثمان بن علی (1313 ق). تبیین الحقائق شرح کنز الدقائق و حاشیة الشِّلْبِی. القاهره: المطبعة الکبرى الأمیریة.
- سابق، سید. (1397 ق). فقه السنة. بیروت: دارالکتاب العربی.
- سرخسی، محمد بن احمد (1414 ق). المبسوط. بیروت: دار المعرفة.
- شبیرى زنجانى، سید موسى ‌(1427 ق). مناسک زائر‌. قم: شهاب الدین‌.
- شربینی، شمس الدین محمد (1415 ق). مغنی المحتاج إلى معرفة معانی ألفاظ المنهاج. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- شیخ صدوق، محمد بن على بابویه (1413 ق). من لا یحضره الفقیه‌. قم: انتشارات اسلامى.
- صاحبی­فرد، مهدی و خزائی، احمد رضا (1398). واکاوی فقهی تقدیم طواف حج و سعی بر وقوفین. پژوهشنامه حج و زیارت،4(2)، 29-44. dor: 20.1001.1.25381768.1398.4.2.2.3
- صدر، سیدمحمدباقر (1434 ق). موسوعه الشهید السید محمدباقرالصدر. قم: دارالصدر.
- طریحی، فخرالدین (1375). مجمع البحرین. تهران: مرتضوی، چاپ چهارم.
- غزالی، أبو حامد (1417 ق). الوسیط فی المذهب. قاهره: دارالسلام.
- فاضل لنکرانى، محمد (1423 ق). مناسک حج‌. قم: دفتر حضرت آیت الله العظمى فاضل لنکرانى.
- فاضل هندی، محمدبن حسن (1416 ق). کشف اللثام و الابهام عن قواعدالاحکام. قم: نشر اسلامی.
- فکری، مسعود (1393). فرهنگ اصطلاحات حج و عمره. تهران: انتشارات مشعر.
- کاسانی، علاءالدین أبو بکر (1406 ق). بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع. بیروت: دارالکتب العلمیه.
- کلینى، محمد بن یعقوب‏ (1429 ق). الکافی. قم: دارالحدیث.
- مرتضوى لنگرودى، سید محمدحسن (1423 ق). توضیح المناسک‌. قم: دفتر آیت الله سید محمدحسن مرتضوی لنگرودی.
- مکارم‌شیرازى، ناصر (1374). تفسیرنمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه‌.
- مکارم‌شیرازى، ناصر (1426 ق). مناسک جامع حج‌. قم: مدرسه الإمام علی بن ابی طالب (ع).
- منتظرى‌، حسین على (1383). معارف و احکام بانوان‌. اصفهان: انتشارات مبارک‌.
- موسوى بجنوردى، سیدمحمد (1383). قواعد فقهیه‌(2). تهران: پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی.
- نراقى، احمد ‌(1415 ق). مستند الشیعة فی أحکام الشریعة‌. قم: مؤسسه آل البیت(ع).
- نووی، ابو زکریا محیی الدین یحیى (1412 ق). روضة الطالبین و عمدة المفتین. بیروت: المکتب الإسلامی.