پس از انقلاب اسلامی ایران، جناح‌های سیاسی متناقضی تشکیل شد که نه تنها قابل تطبیق بر هیچ ایدئولوژی شناخته شده‌ای نبود بلکه چون تکوین آن‌ها حول منافع، رقابت بر سر منابع یا تفسیرهای موقعیت‌مند از اسلام سیاسی شیعی صورت گرفته، فاقد نظریه‌پردازی انحصاری می‌باشند. این مورد، در کنار تقلید ناقص از الگوهای غربی - شرقی، به تشدید ابهام پارادایمی در ساخت سیاسی ایران انجامیده، در صورت تداوم، امکان به حاشیه رانده شدن آرمان‌های انقلاب اسلامی یا سوق یافتن جامعه به سمت پذیرش اجباری الگوهای لیبرال - دموکراتیک را در نظر می‌آورد. بر این اساس، پرسش اصلی، چیستی پایه‌های تئوریک و ایدئولوژیک منسجم هر یک از جناح‌های اسلام سیاسی می‌باشد. این پژوهش با تکیه بر چارچوب نظری گفتمان، ابتدا چهار جناح سیاسی اصلی انقلابی، محافظه‌کار، اصلاح‌طلب و میانه‌رو را به کمک شکاف‌های سیاسی اجتماعی در ایران شناسایی کرده، سپس ریشه ناکامی عملی هر یک از این جناح‌ها را در فقدان پایه‌های نظری منسجم در جناح‌بندی‌های سیاسی در ایران معرفی می‌نماید. موردی که در غیاب گفتمان‌سازی صحیح، نه تنها به تشدید آشفتگی‌های تئوریک دامن زده بلکه باعث شده تا ائتلاف‌های سیاسی نه بر پایه وفاداری به اصولی ثابت بلکه در پاسخ به شرایط متغیر داخلی یا بین‌المللی و منافع لحظه‌ای شکل گیرند.