پژوهشنامه متین

پژوهشنامه متین

حُبّ الاطراء در اندیشه سیاسی اسلام: تحلیل دیدگاه امیرمؤمنان (ع) و امامین انقلاب در چهارچوب نظریه فاصله قدرت

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید روح اله طباطبائی ندوشن
یحیی میرحسینی
گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، میبد، ایران
10.22034/matin.2025.502573.2341
چکیده
فاصله قدرت، به عنوان یکی از ابعاد فرهنگی مؤثر بر دولت‌ها، در تعیین نسبت جوامع با عدالت نقشی اساسی ایفا می‌کند. در جوامع با فاصله قدرت زیاد، زمامداران مستعد پذیرش ثنای بیش از حد هستند؛ پدیده‌ای که در آموزه‌های اسلامی مذموم شمرده شده است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی تطبیقی دیدگاه امام علی (ع)، امام خمینی (ره) و آیت‌الله خامنه‌ای، در خصوص حب الاطراء در چهارچوب نظریه فاصله قدرت هافستد می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هر سه شخصیت، با تأسی از آموزه‌های اسلامی، از این پدیده دوری جسته و دیگران را از آن نهی می‌کردند. در کلام امیرالمؤمنین(ع)، حب الاطراء به عنوان فرصتی برای نفوذ شیطان و منشأ غرور و غفلت معرفی شده است. امامین انقلاب نیز با تأکید بر نقدپذیری مسؤلان و نهی از مقایسه با معصومین(ع)، بر اهمیت پرهیز از ثناگویی تأکید می‌نمودند. مهم‌ترین رویکرد ایشان در این رابطه، سه رویکرد اخلاقی، کلامی و فقهی بود که تمجید شدن را مغایر با آموزه‌های اسلامی و دون شأن نظام و سبب شناخت غیرواقعی فرد از خود و خودکامگی می‌دانستند؛ آسیب‌های اخلاقی که در کلام امام علی(ع) از آن‌ها با عناوینی نظیر غرور، دوری از دین، مایه غفلت و محکم‌ترین فرصت شیطانی یاد شده است.
کلیدواژه‌ها
آیت الله خامنه‌ای
اخلاق رهبری
امام خمینی
امیرمؤمنان(ع)
حب الاطراء
سلامت نظام سیاسی
فاصله‌ قدرت

موضوعات

پژوهشنامه متین

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 تیر 1404