انسان کامل و سالم یکی از موضوعات کهن و ارزشمند در حوزه انسان‌شناسی است که شیوه‌های دستیابی به آن در مکاتب فکری متفاوت است. در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد تطبیقی، دیدگاه امام خمینی (س) و مکاتب روانشناسی غربی در موضوع انسان کامل و سالم مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.

نتایج نشان داد که در روانشناسی قرن بیستم، چهار نحله فکری روانشناختی شامل روانکاوی، رفتارگرایی، انسان‌گرایی و شناختی شکل گرفته است. این مکاتب عمدتاً بر انسان سالم، بهبود سلامت روانی و رشد استعدادهای فردی تمرکز دارند. روانشناسی انسان‌گرایانه مفهومی مانند «خودشکوفایی» را مطرح می‌کند که با تسامح قابل قیاس با مفهوم انسان کامل است، در حالی که سایر مکاتب بیشتر بر رفتار و فرآیندهای ذهنی تمرکز دارند.

از دیدگاه امام خمینی، انسان کامل با رشد معنوی و خودسازی، آگاهی از ذات الهی، ارتباط با معصومین و ایفای نقش اجتماعی و سیاسی تعریف می‌شود. هرچند برخی ویژگی‌های انسانی، مانند خودشناسی و رشد همه‌جانبه، در مکاتب روانشناسی انسان‌گرا و دیدگاه امام خمینی مشترک است، اما این دو وادی اساساً متفاوتند: یکی در بستر الهیات و دیگری در بستر تجربی و روانشناختی قرار دارد. این تفاوت‌ها شامل ابعاد معنوی، نقش...