«مفهوم مخالف» به معنای قضیة غیر مذکوری است که به واسطة حذف برخی قیود یا ساختارها از قضایای بیانشده قابل استنتاج باشد. بیشترین مباحث و نقض و ابرامها در خصوص امکان مفهومگیری از گزارهها، پیرامون ساختارهای شرطی درگرفته است. اگرچه برخی اصولیان متقدّم ایرادات فراوانی را بر امکان مفهومگیری از گزارههای شرطی بیان داشتهاند، اما متأخرین کوشیدهاند با تأکید دوباره بر «اصل عدم لغویت» و «ظهور شرط در انحصار»، مبنایی برای مفهوم شرط بیابند. دیدگاه امام خمینی در مورد مفهوم شرط، همسو با دیدگاه متقدمین اما همراه با یک تکملة بسیار مهم و کمتر دیدهشده است. در این نوشتار ضمن ارائة دستهبندی جدیدی از ساختارهای شرطی در قالب مباحث زبانی و تطبیق آن با یافتههای منطقیون، این دیدگاه مورد تحکیم قرارگرفته است. برآیند تحقیق این است که ساختارهای شرطی در اصل خود دلالتی بر مفهوم ندارند؛ اما این ساختارها در فضای شرعی غالباً همراه با قرینهای هستند که در کنار اصل حجیت عام در باقیمانده، مفهومگیری از آنها امکانپذیر خواهد بود.
خرازى، سید محسن.(1422 ق) عمدة الأصول، قم: در راه حق، چاپ اول، ششجلدی.
خمینى، سید مصطفی.(1418 ق) تحریرات فی الأصول، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول، هشتجلدی.
خویى، ابوالقاسم. (1422 ق) مصباح الأصول، قم: طبع مؤسسه إحیاء آثار السید الخوئی، چاپ اول، دوجلدی.
رشید زاده، حسین و احد فرامرز قراملکی.(پاییز و زمستان 1393) «مقایسة نظریۀ مهجوریت دلالت التزام منطق دانان با مسئلۀ حجیت منطوق و مفهوم اصولیان»، فلسفه و کلام اسلامی، سال چهل و هفتم، شمارة دوم، صص 290 ـ 273.
زارعت، عباس. (1391) «نگرشی نو در مفهوم مخالف مفهوم قید»، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، شماره 6، صص 82-65.
سبحانى، جعفر. (1414 ق) المحصول فی علم الاُصول، قم: مؤسسه امام صادق (ع)، چاپ اول، چهارجلدی.
سبحانى، جعفر. (1423 ق) تهذیب الأصول، تقریرات ابحاث امام خمینی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول، سهجلدی.
سبزواری، ملاهادی.(1369) شرح المنظومه، تصحیح و تعلیق آیتالله حسنزاده آملی، تهران: نشر ناب، چاپ اول.
شیخ طوسى، محمد بن حسن.(1417 ق) العُدة فی أصول الفقه، قم: علاقبندیان، چاپ اول، دوجلدی.
صدر، محمدباقر.(1417 ق) بحوث فی علم الأصول، قم: مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، چاپ سوم، یازدهجلدی.
عراقى، ضیاءالدین.(1411 ق) منهاج الأصول، بیروت: دار البلاغه، چاپ اول، پنججلدی.
علمالهدی، سید مرتضی.(1376) الذریعة إلى أصول الشریعه، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ اول، دوجلدی.
قمی، میرزا ابوالقاسم. (1430 ق) القوانین المحکمة فی الأصول، قم: دار احیاء الکتب الاسلامیه، چاپ اول، چهارجلدی.
محقق حلى، جعفر بن حسن. (1423 ق) معارج الأصول، لندن: مؤسسة امام علی علیهالسلام. چاپ اول.
محقق داماد، سید مصطفی.(1362) مباحثی از اصول فقه، تهران: نشر علوم اسلامی، چاپ اول، سهجلدی.
مرتضوی لنگرودی، محمدحسن.(1376) جواهر الأصول، تقریرات ابحاث امام خمینی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ اول، چهارجلدی.
مظفر، محمدرضا.(1430 ق) أصول الفقه، قم: انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، چهارجلدی.
مفید، محمد.(1413 ق) مختصر التذکرة بأصول الفقه، قم: کنگره شیخ مفید، چاپ اول.
منتظرى، حسینعلى .(1415 ق) نهایة الأصول، تقریرات ابحاث حسین بروجردى، تهران: نشر تفکر، چاپ اول.
موسوی بجنوردى، میرزا حسن. (1377) القواعد الفقهیه، قم: نشر الهادی، چاپ اول، هفتجلدی.
Hakim, A. S (1993) Muntaqi al-Osul, lectures by Mohammad Rouhani, Qom: Ayatollah Rouhani's office, first edition, seven volumes(In Arabic).
Heydari, A. (1992) Usul al-istinbath, Qom: Hawzah 'Ilmiah Publication(In Arabic).
Kharrāzī, M. (2001) ʻUmdat al-Uṣūl, Qom: Muʼassisih-yi dar Rāh Ḥaqq. (In Arabic).
Khuʼī, A. (1991) Misbah al-Usul, Qom: ihya Al Asar alKhuʼī Institute(In Arabic).
Khumaynī, M. (1998) Taḥrīr fī Uṣūl, Qom: Muʻassasat Tanẓīm wa Nashr Āthār al-Imām al-Khumaynī. (In Arabic).
Khurāsānī, M. (al-Ākhund al-Khurasāni).(1989) Kifāyat al-Ūṣūl,Qom: Muʻassasat Āl al-Bayt li Iḥyāʻ al-Turāth (In Arabic).
Mohaghegh Damad, M.(1984) Issues from The Principles of Islamic Jurisprudence, Tehran: Islamic Sciences Publications (In Persian).
Mohaqeq Heli, Ja'far ibn Hassan. (2002) Ma'arij al-Osul, London: Imam Ali (as) Foundation. First Edition(In Arabic).
Mortazavi Langroudi, M. (1997) Jawaher al-Osul, Imam Khomeini's research lectures, Tehran: Imam Khomeini Publishing House, first edition, four volumes(In Arabic).
Mousavi Bojnord. H. (1999) Al-Qawaid al-Fiqhiyyah,Qom: AL hadi Publication(In Arabic).
Mousavi Bojnord. H .(2002) Montaha Alusul, Tehran: uruj Publication(In Arabic).)
Mufīd,M. (1993)Mukhtasar al-Tadhkira bi alusul al fiq, Qom: Congress of Sheikh Mufid. (In Arabic).
Muzzafar, M.(2009) Usul al-fiqh, Qom: Islamic Sciences Publications(In Persian).
Naraqi, M.(2010) Anis al-Mujtahidin in the ilm al usul, Qom: boostan kitab publication. (In Arabic).
Parsa,F.(2013) Restriction of a General Term by Disaccording Implicature in Sunni Jurisprudence",Jurisprudence and the Fundaments of Islamic Law, Volume:45 Issue: 2. (in Persian).
Qomi, A. (2009) AL ghavanin al muhkamath fi al usulm, Qom: ihya Publications(In Arabic).
Rashidzadeh, H. Faramarz Qaramaleki A. (2015) "Obsolescence of the Indication per nexum in Islamic Logic and Authoritativeness of Verbal Text and Concept in Jurisprudential Principles: A Comparative Study", Philosophy and kalam. Volume 47, Issue 2 - Serial Number 2(In Persian).
Sabzevari, M. (1991) Sharh Al - Manzome, Edit by Hasan zadi amoli, Tehran: Nab Institute(In Persian).
Sadr, M.(1996) Bohuoth fi ilm al usul, Qom: Institute of Encyclopedia of Islamic Jurisprudence(In Arabic).
Sobḥānī, J. (2002) Tahdhib al-Osul, Imam Khomeini's research lectures, Tehran: Institute for Organizing and Publishing the Works of Imam Khomeini, first edition, three volumes (In Arabic).
Sobḥānī, J. (1994) al-Mahsoulfi Usul, Qom: imam sadiq Institute (In Arabic).
Taqwa Eshtehardi, H. (2002) Tanqih al-Osul, Imam Khomeini's research lectures, Tehran: Imam Khomeini Publishing House, first edition, four volumes(In Arabic).
Tusi, M.(1996) Al-udha in the principles of jurisprudence, Qom: alaghbandian Publication (In Arabic).
Vahid Behbahani.M. (1995) Al-Fawaid Al-Haeriya, Qom: Islamic Thought Association, first edition(In Arabic).
A.(2012) "A New Perspective on the Concept Opposite to the Concept of Restraint", Studies in Islamic Jurisprudence and Law, No. 6, pp. 82-65(In Persian).
حمیدی,محمد رضا و حاجیان فروشانی,زهره . (1400). امکان سنجی مفهوم گیری از گزاره های شرطی با رویکرد به دیدگاه امام خمینی (ره). پژوهشنامه متین, 23(92), 39-66. doi: 10.22034/matin.2022.209799.1578
MLA
حمیدی,محمد رضا , و حاجیان فروشانی,زهره . "امکان سنجی مفهوم گیری از گزاره های شرطی با رویکرد به دیدگاه امام خمینی (ره)", پژوهشنامه متین, 23, 92, 1400, 39-66. doi: 10.22034/matin.2022.209799.1578
HARVARD
حمیدی محمد رضا, حاجیان فروشانی زهره. (1400). 'امکان سنجی مفهوم گیری از گزاره های شرطی با رویکرد به دیدگاه امام خمینی (ره)', پژوهشنامه متین, 23(92), pp. 39-66. doi: 10.22034/matin.2022.209799.1578
CHICAGO
محمد رضا حمیدی و زهره حاجیان فروشانی, "امکان سنجی مفهوم گیری از گزاره های شرطی با رویکرد به دیدگاه امام خمینی (ره)," پژوهشنامه متین, 23 92 (1400): 39-66, doi: 10.22034/matin.2022.209799.1578
VANCOUVER
حمیدی محمد رضا, حاجیان فروشانی زهره. امکان سنجی مفهوم گیری از گزاره های شرطی با رویکرد به دیدگاه امام خمینی (ره). متین, 1400; 23(92): 39-66. doi: 10.22034/matin.2022.209799.1578