پژوهشنامه متین

پژوهشنامه متین

توسعه در شمار و معانی آیات‌الاحکام با تأکید بر استنباط‌های قرآنی امام خمینی (ره) در کتاب ولایت فقیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم قرآن و فقه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
10.22034/matin.2025.518090.2360
چکیده
گستره‌ی موضوعی علم فقه و پیدایش مسائل مستحدث در کنار محدودیت منابع و ادله‌ی این دانش، چالشی جدی را پیش‌روی فقیهان قرار می‌دهد؛ به‌ویژه آن دسته از فقها که از سویی گستره‌ی فقه را حداکثری می‌دانند و از سوی دیگر در استناد فتاوی خود به ادله‌ی معتبر دقت نظر فراوان دارند؛ یکی از راهکارهای پیش‌روی این فقها توجه به ظرفیت‌های ناشناخته یا کمتر شناخته‌شده‌ی منابع، از جمله ظرفیت‌های مغفول قرآنی است؛ خواه در شکل توجه به آیاتی که پیش‌ازاین در شمار آیات‌الاحکام قرار نگرفته بوده‌اند و خواه در شکل تعمیق مفهومی و توسیع مصداقی آیاتی که مضمون فقهی آنها فی‌الجمله موردتوجه بوده است. عدم توجه به این مسئله، تداوم مهجوریت قرآن کریم در مباحث فقهی را به دنبال خواهد داشت. در نوشتار حاضر برای دست‌یابی به یک نمونه‌ی بهره‌برداری بیشتر از ظرفیت‌های فقهی آیات قرآن، آیات فقهی مورد استناد امام خمینی در کتاب «ولایت فقیه» با روش توصیفی ـ تحلیلی مورد بررسی قرار خواهد گرفت و مبانی اصولی آن تبیین خواهد شد. توجه ویژه به لوازم و اقتضائات عملی احکام، توجه به حاکمیت برخی روایات بر موضوعات آیات قرآنی (در کنار وجه تخصیصی آنها) و استفاده‌ی موجه از ظرفیت اطلاقات قرآنی از جمله مهم‌ترین راهکارهای به کار گرفته شده ...
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 21 تیر 1404