1
عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، گروه ادیان و عرفان
2
عضو هیات علمی گروه عرفان اسلامی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
3
دانشیار پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
4
دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شاهد.
10.22034/matin.2025.498613.2334
چکیده
شناخت گونه شخصیتی افراد و ارائه توصیه متناسب با آن امری پذیرفته شده در حوزه تعلیم و تربیت، اشتغال، تحصیل و موفقیت است. مقبولیت این نگاه باعث شده است مشهوراتی در عرفان مانند «الطرق الی الله بعدد انفاس الخلایق»، کثرت‌گرایانه تفسیر شود. مسأله این تحقیق آن است که چرا امام خمینی الگوهای مختلفی را برای تبیین تحول معنوی ترسیم کرده‌است. مقاله حاضر ضمن نقد تبیین‌های روانشناختی به دنبال ظرفیت و کارکرد تبیین‌های زبان‌شناختی برای پاسخ به این مسأله است. نظریه استعاره‌های مفهومی لیکاف و جانسون ذیل زبان‌شناسی شناختی به ما نشان می‌دهد که تنوع و تکثر الگوهای سلوک در آثار امام خمینی مربوط به بهره‌گیری ایشان از الگوهای متنوع زبانی است. زیرا به جهت انتزاعی و پیچیده بودن پدیده تحول معنوی برای ارائه درکی چندبعدی از آن، بیان امام در مقام محاکات، کثرت‌گرا است اما این امر شاهدی بر استقبال ایشان از کثرت‌گرایی سلوکی مبتنی بر تنوع گونه‌های شخصیتی نیست.
