بررسی قاعده غرور در مسئولیت مدنی شهرداری با رویکردی بر نظر حضرت امام خمینی(ره)

حاتم پور آذرخوارانی, محسن; توکلی, احمد رضا; نصیران, داود

doi:10.22034/matin.2026.574534.2428

بررسی قاعده غرور در مسئولیت مدنی شهرداری با رویکردی بر نظر حضرت امام خمینی(ره)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محسن حاتم پور آذرخوارانی ¹

احمد رضا توکلی ²

داود نصیران ²

¹ گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

² استادیار، گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

10.22034/matin.2026.574534.2428

چکیده

گسترش وظایف شهرداری‌ها در اجرای طرح‌های عمومی و عمرانی، اغلب به تملک اراضی اشخاص و ورود خسارت به حقوق مالکانه آنان منجر می‌شود. مسئله اساسی آن است که در فرضی که رفتار، اعلام یا ترک فعل شهرداری موجب اعتماد نادرست و فریب مالک گردد، مبنای مسئولیت مدنی این نهاد چیست و آیا می‌توان به قواعد فقهی برای تبیین آن استناد کرد. این پژوهش با تمرکز بر قاعده غرور، قابلیت کاربرد این قاعده در مسئولیت مدنی شهرداری را بررسی می‌کند.. سؤال اصلی آن است که آیا از منظر فقه امامیه و به‌ویژه دیدگاه امام خمینی(ره)، شهرداری در صورت تحقق غرور، ضامن جبران خسارات وارده بر مالک است ؟ پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با مطالعه منابع فقهی، حقوقی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بر اساس تحلیل فقهی امام خمینی(ره)، تحقق ارکان غرور تفاوتی میان شخص حقیقی و حقوقی ایجاد نمی‌کند و شهرداری نیز در صورت ایفای نقش غار، ضامن جبران خسارات خواهد بود و قاعده غرور، از منظر امام خمینی(ره)، مبنایی مستقل برای مسئولیت شهرداری فراهم می‌آورد و خلأهای اتلاف و تسبیب را پوشش می‌دهد. این تحقیق، گامی مهم برای بسط مبانی فقهی مسئولیت مدنی نهادهای عمومی و ارتقاء حقوق مالکانه در حوزه شهرداری است.

کلیدواژه‌ها

تملک اراضی

شهرداری

ضمان غرور

فریب

مسئولیت مدنی

موضوعات