پژوهشنامه متین

پژوهشنامه متین

نقد فقهی ماده 1050 و 1051 با ماده 1054 قانون مدنی با رویکردی بر آراء امام خمینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی-تهران- ایران
2 استادیار دانشگاه پیام نور
3 پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی
10.22034/matin.2024.391852.2149
چکیده
ماده 1050 و 1051 ق.م دلالت دارد که ازدواج با زنان‌ معتده باوجود علم یاحصول مباشرت موجب حرمت‌ابدی است؛ درمقابل، مطابقِ مفهوم وصف ماده‌ی 1054 ق.م. زنا بامعتده‌ی غیررجعیه موجب حرمت ابدی نیست. این موضوع سبب شده که گمان شود ازدواج با زنان معتده‌ی غیررجعیه مجازاتی دارد که زنا با آن زنان ندارد واین تفاوت نوجیه ناپذیر می‌نماید. این پژوهش آراء فقیهان و ادله‌ی فقهی موادّ مذکور را با هدف بررسی توجیه‌پذیری یا توجیه‌ناپذیری تفاوت فوق، به صورت توصیفی - تحلیلی بررسیده و به این رسیده است که بر خلاف مفاد ماده 1054 و نظر مشهور فقیهان زنا با زنان معتده، موجب حرمت‌ابدی نیست. این مقاله درصدد توجیه تفاوت مذکور برآمده است به این صورت که حرمت‌ابدی مجازاتی است که به دلیل ارتکاب برخی افعال بر اشخاص تحمیل می‌شود: در ازدواج عالمانه با معتده، حیله‌گری اشخاص - که عمل نامشروع خود را در لباس قانون درآورده‌اند - موجب حرمت‌ابدی است در حالیکه حیله‌گری زناکننده با معتده دور از ذهن است؛ در ازدواج جاهلانه‌ی با معتده که منتهی به مباشرت شده است، تقصیر اشخاص موجب حرمت‌ابدی است و حکمت وضع آن جبران فقدان مسئولیت‌کیفری است درحالیکه زناکننده‌ی با معتده مسئولیت کیفری دارد و سزای اعمال خود رادر قالب حدود الهی می‌بیند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 23 شهریور 1405